พระพุทธศาสนาในเขมรตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ ๑-๑๔ : หน้า 39/124

๑. พระพุทธศาสนาในเขมรตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ ๑-๑๔ เป็นอย่างยิ่ง จึงทรงให้จารึกในหลักศิลาว่า ประชาชนชาวเขมรนับถือพระพุทธ รูปลิงค์ก็ได้) ในสมัยนั้น วัดของชาว ศาสนาควบคู่ไปกับลัทธิพราหมณ์มาตั้งแต่ พุทธเป็นศูนย์กลางการศึกษาที่ประชาชน "พระมหากษัตริย์ทรงรู้สึกสงสารราษฎร สมัยโบราณ พระราชวงศ์และชนชั้นสูง ทั่วไปนิยม มีคำกล่าวขวัญว่า "การ นับถือพระศิวะ และพระวิษณุในลัทธิ สักการบูชาพระพุทธเจ้าเป็นสิ่งสากล แต่ พราหมณ์ ในขณะที่ประชาชนทั่วไปนับ ถือพระพุทธศาสนา อย่างไรก็ดี ในจารึก สมัยกษัตริย์ราเชนทรวรมัน (ค.ศ.๙๔๔- ๙๖๔) ก็ได้พูดถึงแนวความคิดเรื่อง อาตมันในพระพุทธศาสนาด้วย แสดง ว่ามีการประสมประสานพุทธและพราหมณ์ เข้าด้วยกันในหลักการบางอย่าง สิ่งที่ไม่น่าเชื่อก็คือ พระสงฆ์มีบทบาท เหมือนพระในลัทธิเต๋าคือ มีหน้าที่ละเมิด พรหมจรรย์ของหญิงอายุ ๗-๙ ปี เพื่อ ส่งต่อให้ผู้มีฐานะดี และ ๑๑ ปีให้ผู้มี ฐานะยากจน ในพิธีที่เรียกว่า เช่น ตัน พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ แห่งเขมร มีสิ่งที่เหมือนกับจักรพรรดิอโศกแห่งกา ลิงคะอยู่อย่างหนึ่งก็คือ หลังจากที่ทำ สงครามขยายอาณาเขตแล้ว พระองค์ก็ ต่อมา ระหว่าง ค.ศ.๑๒๙๖ ๑๒๙๗ ติมูร์ ข่าน ได้ส่งคณะทูตจีน ไปยังราชสำนักเขมร ในสมัยกษัตริย์ ทรงรู้สึกเบื่อหน่ายการรบราฆ่าฟัน จึง อินทรวรมันที่ ๒ ทูตจีนชื่อ จู ต้า กวน ทรงหันมานับถือพระพุทธศาสนา เขมร ของพระองค์ ผู้ต้องประสบความทุกข์ยาก ยิ่งกว่าจะทรงคำนึงถึงความทุกข์ยากของ พระองค์เอง ทั้งที่เป็นเพราะความทุกข์ยาก ของราษฎร” ด้วยเหตุนี้ เพื่อให้พระ มหากรุณาของพระองค์บรรลุผลสำเร็จ พระองค์จึงทรงสร้างโรงพยาบาลสำหรับ ประชาชนทั้งสี่วรรณะ รวม ๑๐๒ แห่ง ธรรมศาลา หรือที่พักสำหรับคนเดินทาง หรือ "บ้านที่มีไฟ” อาณาจักร ๑๒๑ แห่งทั่ว อย่างไรก็ตาม ถึงแม้จะมีผู้ต่อต้าน พระพุทธศาสนา และลัทธิบูชาพระศิวะ จะกลับคืนมาสู่เขมรอีกครั้งหนึ่งในสมัย กล่าวถึงขนบธรรมเนียมการนับถือศาสนา ในสมัยนั้นนิยมพระพุทธศาสนานิกาย พระเจ้าชัยวรมันที่ ๘ (ค.ศ.๑๒๔๘ ล ของเขมรว่า ประกอบด้วยบุคคล ๓ กลุ่ม คือ พราหมณ์หรือบัณฑิต พระสงฆ์หรือ มหายาน ดังจะเห็นได้จากรูปสลักในวัด บันเตียะ ชมาร์ และบายน และพระเจ้า เจ้ากู และผู้นับถือลัทธิเต๋าหรือปัสซู-เวย ชัยวรมันที่ ๗ เอง ก็ทรงประทับใจใน (อาจจะนับถือปศุบดี หรือพระศิวะใน พระกรุณาของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ๑๒๙๔) ก็ตาม แต่พระพุทธศาสนาก็ ยังคงเป็นที่เคารพนับถือในหมู่ประชาชน ทั่วไป บายน ถ่ายเมื่อปี ค.ศ.๑๙๘๖ Kalyanamitra.org กัลยาณมิตร ๓๗