ข้อความต้นฉบับในหน้า
"เอาเถอะ อย่าพูดถึงพ่อของฉัน
เป็นเชิงกระแนะกระแหนอีกต่อไป”
"ผมขอโทษครับ” นายเพิ่มพูด
เสียงอ่อย ๆ ก้มหน้ามองแผ่นดิน
"ไม่เป็นไร ฉันอยากทราบว่าปีที่
แล้วมา ข้าวดีไหม?”
"แย่มากครับ นอกจากฝนแล้งแล้ว
ข้าวยังถูกเพลี้ยเล่นงานอีก
ประโยชน์ได้นิดหน่อยเท่านั้นเอง
เก็บผล
ปืนก
กลัวจะแย่อีก ป่านนี้แล้วฝนยังไม่มาเลย”
"นายเพิ่มพาฉันไปพบกับผู้เช่านา
สักรายสองรายได้ไหม? ฉันอยากจะ
สนทนากับเขาเสียหน่อย”
"เอาซีครับ” นายเพิ่มตอบแล้ว
เดินนำหน้าอาตมาเข้าสู่แนวป่าไผ่
เราได้ตรงไปยังบ้านหลังแรก ซึ่ง
ตั้งอยู่บนเนินดินใกล้ ๆ กอไผ่ ความจริง
น่าจะเรียกว่ากระต๊อบหรือกระท่อมมาก
กว่าบ้าน เพราะเป็นโรงเรือนหลังเล็ก ๆ
มุงด้วยใบจากเก่า ๆ หลังคาเตี้ย ยกพื้น
สูงจากระดับดิน ด้วยเสาไม้ต้นลอกเปลือก
ขนาดเล็กและหงิกงอก่อนเข้าไปในบริเวณ
บ้าน เราเห็นเด็กตัวดำ ๆ ใส่กางเกง
ขาดกะรุ่งกะริง ๒-๓ คนยืนมองดูเรา
อย่างเอาใจใส่ เมื่อไปถึงบ้าน มีหญิง
คนหนึ่งอายุประมาณ
จากบ้าน ยืนดูเราอย่างพินิจพิเคราะห์
แกนุ่งผ้าโจงกระเบนสีดำสะไบเก่า
คาดอยู่รอบอก ผมสั้นแบบหญิงชาวนา
ขึ้นราคากันใหญ่ เพราะทางการกำลัง ผลประโยชน์เป็นรายปี เก็บเป็นเงินบ้าง
พิจารณาจะจัดให้บริเวณนี้เป็นย่านอุต เป็นข้าวบ้าง แล้วแต่ผู้เช่าจะให้ แต่ก็ได้
สาหกรรม เวลานี้มีบริษัทอุตสาหกรรม ไม่เป็นล่ำเป็นสัน ปีไหนข้าวดีก็เก็บได้มาก
หลายแห่ง กำลังวิ่งเต้นหาซื้อที่เพื่อสร้าง ปีไหนข้าวไม่ดีก็ได้น้อย บางปีก็ไม่ได้
โรงงาน ผมว่าถ้าคุณจะขายก็ขายได้ อะไรเลย คุณพระท่านก็ใจดีเกินไปใคร
ส่วนที่และห้องแถวที่บรรทัดทอง ผมเห็น มาขอร้องผลัดผ่อนอะไร ท่านก็ยอม วัยกลางคนทั่วไป
ว่ายังไม่ควรขาย เพราะเราได้ผลประโยชน์ หมดทุกอย่าง”
จากมันมาก”
"พ่อฉันใจดีออกอย่างนั้น นายเพิ่ม
“แล้วที่นานี้ เราได้ผลประโยชน์ ยังเห็นว่า ท่านไม่ดีอีกหรือ?”
อย่างไร?” อาตมาถามเพราะไม่ค่อยรู้เรื่อง
เนื่องจากไม่เคยสนใจมาก่อน
“เราแบ่งให้ชาวบ้านเช่าทำ” นาย
“ดีซิครับ” นายเพิ่มตอบอย่าง
แข็งขัน เขาคงสังเกตเห็นท่าที่ไม่พอใจ
ของอาตมา "พ่อท่านใจดีมาก ผม
เพิ่มอธิบาย "มีชาวบ้านเช่าทำอยู่ประมาณ เคารพท่านเหมือนพ่อบังเกิดเกล้าที่เดียว
๒๐๐ ครอบครัว ทำกันคนละ ๑๐ ไร่บ้าง
๒๐ ไร่บ้างแล้วแต่กำลังของเขา เราเก็บ
๑๑๒ กัลยา ณ มิตร
แต่ความใจดีของท่าน บางทีก็ทำให้เรา
เสียผลประโยชน์เหมือนกัน”
๔๐ เศษออกมา
ๆ
"อ๋อ คุณเพิ่มนั่นเอง นึกว่าใคร
เสียอีก” หญิงเจ้าของบ้านทักทายแล้วก็
บ้วนน้ำหมากลงพื้น "เชิญนั่งก่อนซิเจ้าคะ”
"ฉันพาคุณเล็ก ลูกชายของคุณพระ
มาดูที่นา” นายเพิ่มตอบด้วยเสียงแสดง
อำนาจเล็กน้อย เจ้าของบ้านยกมือไหว้
อาตมา
แล้วก็ออกปากเชื้อเชิญให้ขึ้น
นั่งบนบ้านคว้าผ้าขาวม้าปัดกวาดเป็น
การใหญ่