ประเพณีลอยกระทง : หน้า 80/124

คืนพระจันทร์จรูญ ต่อจากหน้า ๑๒ IT ๗๘ กั ล ย า ณ มิตร คนไทย.... ได้ชื่อว่าผูกพันใกล้ชิด ในสมัยสุโขทัย เพียงแต่ไม่มีหลักฐาน กับน้ำมาแต่ดึกดำบรรพ์ เพราะภูมิ ชัดเจนเท่านั้น ว่าเริ่มต้นในแผ่นดินไหน ประเทศของเรามีแม่น้ำลำธารหล่อเลี้ยง เนื่องจากตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์นั้น ใน เป็นเส้นเลือดอยู่แทบทุกหนแห่ง วัฒน ภายหลังเริ่มมีผู้วิพากษ์วิจารณ์มากขึ้นว่า ธรรมประเพณีจึงล่องไหลไปกับแม่น้ำเหล่า น่าจะเขียนขึ้นภายหลังยุคสมัยของสุโขทัย นี้ สร้างประเพณีในคืนวันเพ็ญเดือน แต่แน่ใจว่าเป็นพุทธประเพณีอย่างแน่นอน สิบสองให้พร่างพราย คึกคัก สดใส ไปทั่ว ด้วยในแผ่นดินสุโขทัยนั้น พุทธศาสนา ทุกท้องน้ำ เพียงแต่มีชื่อเรียกและมีวิธี เจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมาก ผู้คนถือศีล การที่แตกต่างกันไปบ้างเท่านั้น เช่น บำเพ็ญภาวนา ฉะนั้น การลอยประทีป ทางภาคเหนือ แต่เดิมเรียกประเพณี จึงจะต้องเป็นไปเพื่อถวายสักการะต่อ ลอยกระทงนี้ว่า ลอยโขมด หรือ ลอย ไฟ หรือเรียกว่า เผาเทียนเล่นไฟ ใน สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างแน่นอน จุดประสงค์ของการลอยกระทงนั้น สมัยสุโขทัย ในขณะที่ภาคอีสานนั้นมี มีอยู่หลายอย่างหลายประการด้วยกัน เช่น ควบถึงสองประเพณีติดกัน คือในเดือน สิบเอ็ดเรียกว่า พิธีลอยไฟ และเดือน สิบสองเรียกว่า ไหลเรือ แต่ทั้งหมดนี้ ก็คือ ประเพณีลอยกระทงของคนไทย นั่นเอง ที่เชื่อกันว่า เพื่อลอยบาป เพื่ออธิษฐาน เพื่อส่งของ แต่ที่สำคัญที่สุดคือ ลอยเพื่อนำสุคันธ ชาติทั้งหลาย พร้อมดวงใจอันบริสุทธิ์ ไปบูชาต่อพระพุทธองค์ ประทับรอยพระบาทอยู่ในตอนเหนือของ ลอยกระทงกันทำไม... แน่นอนต้อง ลุ่มแม่น้ำนัมนที หรือนัมมหานทีใน มีความหมาย และมีที่มา แต่เดิมหลาย ประเทศอินเดีย และยังเป็นเรื่องเล่ากัน คนพากันคิดประเพณีนี้น่าจะมาจากพิธี สืบต่อมาว่า นางสุชาดานั่นแหละ ที่ พราหมณ์ ด้วยเห็นว่าพราหมณ์นั้นใกล้ เป็นผู้ริเริ่มการลอยกระทงในพุทธศาสนา ชิดสนิทสนมกับไทย และพุทธศาสนา ด้วยในกาลครั้งที่พระพุทธองค์จะบรรลุ มาช้านาน เพราะนิยมทำกันในวันเพ็ญ พระสัมมาสัมโพธิญาณนั้น นางได้ให้ เดือนสิบสอง ตรงกับประเพณีสิบสองเดือน สาวใช้นำข้าวมธุปายาสไปถวายแด่พระ ของพราหมณ์ที่จะประกอบพิธีจองเปรียง พุทธองค์ เมื่อทรงเสวยแล้วได้ตั้งสัตย์ ที่ปาวลี กันในวันที่พระอาทิตย์ถึงราศี อธิษฐานลอยถาดทองคำนั้นลงในแม่น้ำ พิจิก พระจันทร์ถึงราศีพฤกษ์ เนรัญชลาว่า ถ้าพระองค์สำเร็จพระสัม แต่ความจริงแล้ว...การลอยกระทง มาสัมโพธิญาณขอให้ถาดนั้นลอยทวน นั้น เป็นไปโดยต้องการจะถวายราช ขึ้นมายังใจกลางแห่งแม่น้ำนั้น สักการะแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธ ถาดทองคำที่ คำที่ทรงตั้งสัตย์อธิษฐานนั้นก็ลอย เจ้า เชื่อกันว่าประกอบขึ้นเป็นครั้งแรก ทวนน้ำขึ้นไปจริง ๆ แล้ว ทั้งยังตกลงไป