การบำเพ็ญภาวนาและปฏิบัติอริยมรรค : หน้า 6/188

พระธรรมคำสั่งสอนของพระองค์ จึงเกิดกำลังใจทำความเพียรให้ ยิ่งๆ ขึ้นไป ครั้นเมื่อบำเพ็ญภาวนาต่อเนื่องไปตลอดวันตลอดคืนทั้ง หลับทั้งตื่น ทั้งนั่ง นอน ยืน เดิน ไม่ให้ใจหลุดจากศูนย์กลางกายไป ตลอดวัน ตลอดคืน ตลอดเดือน ตลอดปี ก็สามารถบรรลุธรรมสูงขึ้น ไปตามลำดับๆ ซึ่งจะทำให้เชื่อมั่นต่อไปอีกว่า ถ้ายังพากเพียรบำเพ็ญภาวนา และกุศลธรรมต่างๆ อย่างบริสุทธิ์ บริบูรณ์ไปตลอดชีวิต สักวันหนึ่ง ย่อมสามารถตรัสรู้อริยธรรม ตามที่พระองค์ทรงสอนไว้ ดังนั้น จากคนที่ตามทันบ้างไม่ทันบ้าง เมื่อฝึกอบรมใจผ่านความ รู้ประมาณในปัจจัย ๔ อย่างต่อเนื่อง จนใจมีสติเป็นสมาธิตั้งมั่นอยู่ใน ตัว การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมถูกส่วน ทำให้บรรลุธรรมไป ตามลำดับตามขั้นตอนตามที่พระองค์ทรงตรัสรู้มาก่อน ทำให้ตามทันคำ สอนของพระองค์ได้เอง บทฝึกความรู้ประมาณในปัจจัย ๔ นี้เอง ต่อมาได้กลายมาเป็น บทฝึกความสำรวมกายและความสำรวมวาจาในชีวิตประจำวันของชาว พุทธ ได้แก่ ศีล ๒๒๗ ข้อของพระภิกษุ ศีล ๑๐ ของสามเณร ศีล ๘ ของอุบาสกอุบาสิกา ศีล ๕ ของคฤหัสถ์ ซึ่งมีระดับความเข้มข้นในการ ฝึกสติที่ไม่เท่ากัน แต่มีวัตถุประสงค์เดียวกัน คือเป็นการฝึกสติควบคุม กายและวาจา ซึ่งจะมีผลทำให้เป็นการฝึกเก็บใจไว้ในตัวอยู่เป็นปกติ โดยมีความสะอาดและความสงบสุขในจิตใจเป็นรางวัล เมื่อใจถูกฝึก อบรมจนคุ้นเคยกับศีลโดยอัตโนมัติแล้ว ครั้นถึงคราวนั่งสมาธิเจริญ คํานํา (G) ความรู้ประมาณ รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา