การรักษาสุขภาพตามพุทธวิธี : หน้า 151/154

คิลานวัตถุกถา พระวินัยปิฎก มหาวรรค มจร. เล่ม 5 หน้า 241 เรื่องคนไข้ที่พยาบาลได้ยากและพยาบาลได้ง่าย คนไข้ที่พยาบาลได้ยากมีอาการ 5 อย่าง [366] ภิกษุทั้งหลาย คนไข้ที่มีอาการ 5 อย่าง พยาบาลได้ยาก คือ 1. ไม่ทำความสบาย 2. ไม่รู้ประมาณในความสบาย 3. ไม่ฉันยา 4. ไม่บอกอาการไข้ตามเป็นจริง แก่ผู้พยาบาลไข้ที่มุ่งประโยชน์ คือ ไม่บอกอาการไข้ที่ กําเริบว่าก๋าเริบ อาการไข้ที่ทุเลา ว่าทุเลา อาการไข้ที่ทรงอยู่ว่าทรงอยู่ 5. เป็นคนไม่อดทนความรู้สึกทางกายที่เกิดขึ้น เป็นทุกข์แสนสาหัส กล้าแข็ง เผ็ดร้อน ไม่น่ายินดี ไม่น่าพอใจ แทบจะคร่าชีวิตภิกษุทั้งหลาย คนไข้ที่มีอาการ 5 อย่างนี้แล พยาบาล ได้ยาก สิริมัณฑเถรคาถา ขุททกนิกาย เถรคาถา มจร. เล่ม 26 หน้า 416 ภาษิตของท่านพระสิริมัณฑเถระ [448] สัตว์โลกถูกมัจจุราชคอยขจัด ถูกชรารุมล้อม ถูกลูกศรคือตัณหาคอยทิ่มแทง ทั้งถูกความอยากแผดเผาตลอดกาล (449] สัตว์โลก ถูกมัจจุราชคอยขจัด และถูกชรารุมล้อม ไม่มีที่พึ่ง ถูกเบียดเบียน อยู่เป็นนิตย์ เหมือนโจรถูกลงอาชญา [450] ชรา พยาธิ มรณะ ทั้ง 3 เปรียบเหมือนกองไฟย่อมมาย่ำยีสัตว์โลกนี้ สัตว์โลกนี้ ไม่มีกำลังที่จะต่อสู้ ทั้งไม่มีความเร็วที่จะหนีไป [451] บุคคลควรทำวันคืนไม่ให้ไร้ประโยน์ ด้วยการใส่ใจถึงวิปัสสนาไม่ว่าน้อยหรือมาก ชีวิตของผู้ที่ผ่านวันคืนไปเท่าใด ก็เป็นอันพร่องไปเท่านั้น [452] วันคืนสุดท้าย ย่อมคืบคลานเข้าไปใกล้บุคคล ทุกอิริยาบถ คือ ยืน เดิน นั่ง หรือ นอน เพราะฉะนั้นท่านไม่พึงประมาทกาลเวลา 148 DOU การรักษาสุขภ า พ ต า ม พุทธวิธี