พระพุทธศาสนาในเนปาล : หน้า 14/122

ส า ร ค ดี พระพุทธศาสนาในเนปาล โดย พระอนิลมาน ธมฺมสากิโย งเวชนียสถานอันเป็นสถานที่สำคัญ แห่งแรกของพระพุทธศาสนาก็คือ ลุมพินี อันเป็นสถานที่ประสูติของ พระพุทธเจ้า เป็นสถานที่ที่ควรแก่การสังเวช ของพุทธศาสนิกชนทั่วไป ปัจจุบันนี้ลุมพินีอยู่ ในราชอาณาจักรเนปาล ซึ่งในอดีตเคยเป็น ประเทศใหญ่มีอาณาบริเวณกว้างขวางออกไปถึง ตามแนวมหาบรรพตหิมาลัย หรือทางทิศใต้และ ตะวันตกของทิเบต (เขตแดนของจีน) ทิศตะวันออก ติดกับรัฐสิกขิมและรัฐเบงกอลตะวันตก ทิศตะวันตก กับทิศใต้ติดกับรัฐอุตตรประเทศและรัฐพิหารของ อินเดียตามลำดับ มีพื้นที่ทั้งหมด ๑๔๗,๕๕๑ ตารางกิโลเมตร เนปาลเป็นอาณาจักรสุดท้ายที่ พระพุทธศาสนายังไม่ขาดสูญไป นับตั้งแต่ครั้ง (เขตอัสสัม) พุทธกาลสืบมาจนกระทั่งถึงยุคปัจจุบัน ในขณะ ที่พระพุทธศาสนาได้เคยสูญไปจากอินเดียทั้ง ประเทศแบบไม่มีเหลืออยู่เลย (การมีพุทธสมาคม และชาวพุทธบ้างในปัจจุบันนี้ เป็นของเกิดมีขึ้น อ่านต่อหน้า ๒๖ เมืองกามรูปในประเทศอินเดีย และก็เคยเป็นประเทศเล็กที่มีอาณาบริเวณเพียง ภายในหุบเขาไม่กี่หุบเขา ความเจริญและความ เสื่อมของประเทศในลักษณะดังกล่าวนี้ ย่อมเกิด ขึ้นอยู่แก่ประเทศทั้งหลายในโลกนี้ได้เสมอ ดังนั้น การที่กล่าวว่า ลุมพินีเพิ่งมาอยู่ในอาณาจักรเนปาล เมื่อหลังสงครามโลกครั้งที่สองนี้ จึงน่าจะยังไม่ ถูกต้องนัก เพราะถ้าย้อนหลังไปสู่ยุคพุทธกาล สภาพการณ์ต่าง ๆ มิได้เป็นดังที่เป็นอยู่ในขณะนี้ ในยุคนั้นยังไม่มีประเทศอินเดีย ประเทศเนปาล หรือประเทศจีนอย่างที่เรารู้จักกันอยู่ในปัจจุบัน เรารู้จักสถานที่เหล่านี้ในนามว่า ชมพูทวีป ซึ่ง ประกอบด้วยแคว้นต่าง ๆ ที่มีอาณาเขตแตกต่าง กันออกไปจากเมืองหรือประเทศต่าง ๆ ในปัจจุบัน อย่างสิ้นเชิง ดังนั้น เมื่อกล่าวถึงประวัติพระพุทธศาสนา ในประเทศเนปาล ก็จะต้องกล่าวถึงเหตุการณ์ ตั้งแต่สมัยพุทธกาล ซึ่งรวมทั้งเรื่องราวของลุมพินี ตลอดไปถึงยอดเขาเอเวอร์เรสต์ในปัจจุบันนี้ด้วย เนปาล ชาติภูมิของพระพุทธเจ้าใน ปัจจุบัน เป็นประเทศเอกราชเล็ก ๆ อยู่ทาง ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย ตั้งขนานไป มาใหม่) (บน) พระมหาสถูปสวยัมภู เจติยสถานคู่บ้าน คู่เมืองของเนปาล (กลางซ้าย) ลุมพินีสถานที่ประสูติของพระพุทธ เจ้า (กลางขวา) ศิลปะการแกะสลักหินในยุคราชวงศ์ ลิจฉวี (ล่างซ้าย) ศิลปะปฏิมากรรมทางโลหะในยุคราช วงศ์ลิจฉวี (ล่างกลาง) ค่าจารึกในเสาศิลาจารึกของพระเจ้า อโศกมหาราช (ล่างขวา) เทพเจ้าได้รับของฮินดูที่ชาวพุทธก็นับ ถือ ๑๒ ก ล ย า ณ ม ต ร