ข้อความต้นฉบับในหน้า
ทรัพย์ที่ขายได้
มิได้เข็ดขาม
ทำบุญชอบธรรม
ค้าขายชั่วช้า
ตามข้อสำนวน
รู้กฎหมาย
โกหกมารยา
ดั่งว่าอย่าทำ
คารมธิบาย
ต้นปลายถี่ถ้วน
ชาตินี้ชาติหน้า
มาเป็นบาปกรรม
เขาบนทุกแห่ง
ให้แต่งสํานวน
ทั้งหลายเร่งจำ
แต่งให้ถี่ถ้วน
ทั้งหญิงทั้งชาย
รู้ดีรู้ชั่ว
ล้วนเล่ห์เป็นกล
เห็นว่าจะแพ้
เป็นจริตตัว
แก่คนทั้งหลาย
ถ้อยคำล่อแล่
เห็นแก่สินบน
อาศัยปัญญา
วิชามากมาย
ช่วยตรี ร่าง
ท่ามกลางปลายน
บ้าง บ้างร้าย
ให้ผลต่างกัน
รู้คิดปฤษณา
รับต้นจนปลาย
ลวงไว้เป็นกล
ข้อรับมิรับ
ขูดวัด ควา
หาที่สำคัญ
แต่งให้ซ้อนซับ
กลับกลอกมากมาย
วัดนั้นก็มี
วัดนี้ก็มัน
ทั้งมีปัญญา
วิชาธิบาย
ปฤษณาต่างกัน
เขาจึงยักย้าย
ตั้งจิตคิดไป
ปริษฌาวัดโน้น
ได้ทุกตำบล
คนเหล่านี้นา
ท่านแกล้งผูกโยน
คิดยากเหลือใจ
ถึงรู้ล้มฟ้า
ว่าไม่เป็นผล
ไว้เป็นโสฬส
กําหนดไม่ได้
ได้ดีมั่งคั่ง
แต่ยังเป็นคน
มิใช่อยู่ใน
ตายแล้วไปทน
ข้างนอกคอกนา
นั่งคิดนอนคิด
ในนรกช้านาน
คนรู้พิพากษา
เป็นพหุกิจ
คิดไปอัตรา
ให้พิจารณา
ฝ่ายตระลาการ
ทํามาหากิน
มิได้นำพา
ตามพระราชกำหนด
กฎหมาย โรงศาล
ตั้งกดปริมฌา
ไว้ตามบูราณ
ว่าเห็นขุมทอง
ไปขุดไม่ได้
เป็นชั่งตราชู
ว่าให้เที่ยงธรรม
พาโลแก้ไข
ว่าใจไม่คล่อง
อย่าเห็นแก่กัน
ชังด้วยเพื่อนกัน
มันไม่ปรองดอง
ให้ดูประกิ๋น
สำคัญตามรู้
ดั่งลิ่มตราชู
ทําให้เสียของ
น่ามาน้อยใจ
รู้ขับรู้ร้อง
ชูไว้ให้ตรง
พอหาใส่ท้อง
แก้จนไปได้
อย่าฟังอย่ารัก
ทำพิณพาทย์
ระนาดของปีไถน
พิพากษานี้
อย่าให้แล่
อย่าให้เบาหนัก
หนักเบา โรง
จะเป็นอานิสงส์
สุดแต่รู้ งไร
ได้ชื่อวิชา
รู้การเสมียน
สูงสุดเทวา
วิมานบรรจง
เป็นวิมานใหญ่
รู้เลขขีดเขียน
ความเพียรอุตส่าห์
สําหรับผู้ได
ที่พิพากษา
ถ้อยคําสํานวน
เร็วรวดตรวจตรา
สมบัติถี่ถ้วน
แต่ล้วนนางฟ้า
รู้พิพากษา
รู้ว่าเนื้อความ
รู้ทำบัญชี
อ่านต่อฉบับหน้า
คิดมั่นคงดี
ถี่ถ้วนล้วนงาม
รู้มันรู้แปร
รู้แก้ถ้อยความ
do
ก ล ย า น ม ต ร