ความเชื่อและประวัติของการเดินเทียน : หน้า 93/122

หมายเหตุ เดินเทียน เป็นคำของคนโบราณ ใช้เรียกการเวียน เทียน ชาวพุทธจะประกอบพิธีเดินเทียน หรือเวียนเทียนขึ้น ในวันสำคัญต่าง ๆ ดังนี้ วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วัน เข้าพรรษา หรือออกพรรษา การเวียนเทียน จะเดินวนขวา รอบสถานที่ หรือสิ่งที่เคารพบูชาเป็นจำนวน ๓ ครั้ง โดยมี พระอาวุโส หรือท่านเจ้าอาวาสเป็นผู้จุดเทียนต้น และเดินนำ ตามด้วยคณะสงฆ์กับอุบาสก อุบาสิกา และสาธุชนทั่วไป บางวัดนิยมให้สวดมนต์บทอิติปิโส สรรเสริญพระพุทธ พระ ธรรม พระสงฆ์ ไปจนกว่าการเดินจะเสร็จสิ้นเป็นอุบายช่วย ให้ใจสงบเป็นสมาธิ คะเนว่า การเวียนเทียน หรือเดินเทียนนั้น น่าจะมี มาแต่โบราณกาล เนื่องจากการใช้แสงสว่าง หรือไฟเป็น การบูชานั้นมีมานานแล้ว โดยเฉพาะตามความเชื่อโบราณ ประกอบกับความเชื่อทางพุทธศาสนาว่า ไฟ หมายถึง ปัญญาที่จะทำให้ชีวิตสว่างไสว ซึ่งก็คือพระธรรมนั่นเอง การบูชาพระพุทธรูปด้วยไฟนั้น คนโบราณใช้จุดใน ภาชนะดินเผา เรียกว่า ตะคัน โดยใส่น้ำมันและเส้นฝ้ายลง ไป เชื่อกันว่ามีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยเบื้องโน้น และยังเชื่อกัน อีกด้วยว่า คนโบราณ นิยมจุดไฟบูชาพระไปพร้อม ๆ กับทำสมาธิ ไฟมอดเมื่อใดการทำสมาธิก็แล้วเสร็จเมื่อนั้น หรือบางคนก็เชื่อว่า จุดไฟในตะคันพลางท่องบ่นสวดมนต์พลาง แล้วมือก็โรยของ หอมใส่ลงในเปลวไฟนั้น เพื่อให้ความหอมนั้นลอยไปบูชา พระปัญญาธิคุณ พระวิสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า “ เ จี ย ร น ย Kalyanamitra.org กั ล ย า ณ มิตร ๙๓