ประเพณีและพันธุ์บัว : หน้า 56/122

ที่แต่เฉพาะวันเพ็ญของ ๑๒ เท่านั้น ชาวอินเดีย ถือเป็นวันสำคัญ หรือวันนักษัตรฤกษ์ใหญ่เป็น วันประเพณีที่มีการจับระบำรำฟ้อน เรียกว่า พิธี เกี่ยวกับโกมุท หรือ เกามุทีมโหดสว ซึ่งเป็น เวลาเดียวกันกับประเพณีโยนบัวของชาวบางพลี จังหวัดสมุทรปราการในบ้านเรา ดังได้กล่าวแล้วว่า บัวสวยมีมากมาย หลายสี หลายพันธุ์ แต่ที่เป็นพันธุ์โบราณบ้าน เราได้แก่ บัวผัน ดอกสีขาวปลายกลีบชมพูเรื่อ แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีคราม หรือความอมชมพู บัวเผื่อน ดอกสีขาวปลายกลีบสีคราม แต่เวลาบานไม่เปลี่ยนสี ชอบบาน หรือเกิดอยู่ คู่กันกับบัวผัน นอกนั้นก็มีสีม่วง หรือสีออกเป็นสีขาบ คือคราม เรียกกันอย่างไพเราะว่า นิโลบล ดอกสี ขาวนวลกลีบซ้อนเรียกว่า กุมุท เป็นพันธุ์เดียว ที่มีฝักอยู่ข้างในคล้ายบัวหลวงแต่เล็กกว่า ดอกสีแดง หรือออกแดง เรียกว่าโกกนุท และจงกลนี ส่วนที่ มาผสมพันธุ์ได้กันใหม่ เป็นสีต่าง ๆ กันออกไป ก็มีมาก เช่นสีเหลือง เรียกว่า สุทธาสินี หรือ สีแดงเหลือบเรียกว่าทับทิมสยาม ดังนี้เป็นต้น บัวสายเป็นบัวที่นิยมปลูกในบ้านกันมาก บางบ้านที่มีเนื้อที่มาก ๆ อาจปลูกเป็นสวนน้ำ เลยก็ได้ โดยลงบัวสายไว้มากมายหลายสี แต่ ต้องมีความรู้ในเรื่องบัวเป็นอย่างดี เพราะนิสัย ของบัวแต่ละสีแต่ละสายพันธุ์นั้นไม่เหมือนกัน บางชนิดอยู่ได้เฉพาะแดดจัด บางชนิดไม่จำเป็น บางชนิดบานทั้งปี บางชนิดหลบดอกหนีหน้าใน ฤดูหนาว และบางพันธุ์ไม่สามารถเอาไว้ใกล้ กันได้เพราะความสามารถในการหาอาหาร ต ซึมอาหารไม่เท่ากัน ๆ ประโยชน์ของบัวสาย อย่างที่เห็นกันอยู่ ชัด ๆ คือการนำไปทำอาหารได้รสโอชะดีนัก เช่น ต้มกะทิปลาทูนึ่ง กับสายบัว แกงส้ม แกงเหลือง สายบัว ให้รสดีนักเพราะสายบัวซึมน้ำแกงได้อิ่ม ชุ่มเต็มที่ ผัดกับกุ้ง หมู กินดิบกับน้ำพริกกะปิ น้ำพริกปลาร้า น้ำพริกปลาทู กรอบเย็นอร่อย ชื่นใจ สำคัญคือถูก กินแล้วอิ่มดี หลายคนนิยม นำเอาสายบัวไปผัดกับกระเทียมเฉย ๆ เป็น อาหารรสน้ำหนัก คนโบราณว่า หากน่าสายบัวมาลอก ล้างให้สะอาดดี แล้วหักเป็นท่อน ๆ สั้น ๆ พอคำ นำไปฉาบให้น้ำตาลเกาะเคลือบแข็ง เป็นสาย บัวฉาบหวาน เก็บไว้กินเป็นของหวาน ของ ขบเคี้ยวได้อร่อยนาน ไม่ตื่นง่ายเหมือนกล้วย หรือเผือกฉาบ เพราะไม่ต้องทอดก่อน ตรงนี้ ถ้าใครอ่านพบ แล้วนึกอยาก ทดลองดูละก็เชิญได้เลย ได้ผลอย่างไรส่งมาให้ ชิมกันบ้าง เผื่อบางทีจะได้เป็นการฟื้นฟูขนมโบราณ ชื่อฉาบอุบลชาติ (ตั้งเอง) เอาไว้ทำขายหรือ แจกเป็นของขวัญปีใหม่ หรือใช้ในงานสำคัญ ๆ น่าจะดีไม่น้อย ความจริงหากจะคุยกันเรื่องบัวให้เต็มที่ จริง ๆ แล้ว คงจะต้องเขียนกันอีกหลายหน หลายครั้ง ดังนั้น เห็นทีว่าจะหยุดเรื่องบัวเสีย ก่อน เอาไว้โอกาสดี มีอารมณ์เป็นบัวอีกเมื่อใด คงจะได้เขียนให้อ่านกันอีกที เนื่องจากยังมีเรื่อง 17 ให้เขียนอีกมากมาย ฉบับต่อไปถ้าเป็น ไปได้คงจะคุยเฟื่องเรื่องชา ให้อ่านกันเล่น ๆ เป็นที่สบายใจ แถมได้ความรู้ อื่น ๕๔ ก ล ย ๆ ณ ม ต ร