ตำนานเจดีย์แห่งแรก : หน้า 60/122

ไปค้นคว้าได้จากตำรา มานะสะรา ศิลปศาสตร์ (Manasara Silpasatra) เล่ม ๔ หรือตำราของ กุมาราสวามี (Goomaraswamy) พิมพ์เมื่อปี ๒๕๐๒ เล่มที่หนึ่ง เพราะตรงนี้ คอลัมน์นี้คงจะไม่แจกแจง เนื่องจากผู้เล่าเองมิได้เป็น เช่นนั้นแน่นอน สถาปนิก และผู้อ่านก็คงจะไม่มีความคิดจะไป สร้างเจดีย์ตามตำราโบราณด้วยตนเอง จึงเพียง แนะนำไว้ตรงนี้เท่านั้น หากผู้ใดเกิดสนใจจะได้ ไปหาความรู้เพิ่มเติมได้เต็มที่ ตอนนี้ขอแสดงแต่ รูปง่าย ๆ เพื่อความเข้าใจพื้นฐานเท่านั้น ๆ จึงเป็นอันว่าพอรู้จักแนวความคิดของ การสร้างเจดีย์กันพอสมควร น่าที่จะหันมาสนใจ เรื่องราวสนุก ๆ กันบ้าง เรื่องที่จะเล่าต่อไปนี้ เป็นเรื่องที่น่ารู้ เรื่องหนึ่ง ถึงแม้จะเป็นตำนานก็ตามที แต่กลับ เป็นสิ่งที่น่าสนใจไม่น้อย โดยเฉพาะกับเราชาวไทย เพราะเรื่องที่จะเล่าต่อไปนี้เกิดขึ้น ณ ที่ ที่ ใกล้ ประเทศเราเป็นอันมาก ทั้งยังเป็นประเทศที่ คุ้นเคยกันอย่างดีเสียด้วย ใคร ๆ ต่างพากันคิดว่า สถูปเจดีย์ที่ สาญจิน่าจะเป็นเจดีย์แห่งแรกของพระพุทธศาสนา ยุคของพระศากยมุนี สมณโคดม พระพุทธเจ้า แต่ปัจจุบันนี้ความเชื่ออันนั้นเห็นทีจะ ของเรา ต้องเปลี่ยนไปเสียแล้ว เนื่องจากมีหลักฐานชี้ชัด ว่าเจดีย์ที่สร้างขึ้นเป็นแห่งแรกนั้น สร้างขึ้น ก่อนพระพุทธองค์จะทรงเข้าสู่มหาปรินิพพานเสีย ด้วยซ้ำ เรื่องราวเหล่านั้นเป็นดังนี้ ได้มีพ่อค้าชาวพม่าสองคนพี่น้ พน้อง ชอ สภัสสะ (Sphussa) และภัลลิกะ (Phalika) เดินทาง เข้าเฝ้าพระพุทธองค์ และมีความศรัทธาใน คำสอนของพระองค์เป็นอย่างยิ่ง ในกาลนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงประทานเส้นพระเกศาให้ แก่พ่อค้าสองพี่น้องนี้มา 4 เส้น เพื่อให้นำกลับ ไปยังบ้านเกิดเมืองนอนของตน ด้วยการสร้างที่ เก็บให้เป็นมหาเจดีย์ในบริเวณที่เป็นเนินเขาชื่อ สิงห์อัตตะระ (Singuttara Hill) อันเป็นเนินที่มี พระสถูปเจดีย์สร้างขึ้นก่อนแล้วโดยพระพุทธเจ้า พระองค์ก่อนถึง พระองค์ m พ่อค้าทั้งสองจึงเดินทางกลับมายังมาตุ ภูมิของตน โดยเส้นพระเกศาของพระพุทธองค์ ได้แสดงซึ่งอิทธิปาฏิหารย์ แผ่พระมหาฉัพพัณ รังสีออกไปเป็นบริเวณกว้างไกล เป็นที่ชื่น ชื่นใจแก่พ่อค้าทั้งสอง ผู้คนที่ได้รู้ข่าว และเทวา เป็นท นอก ๕๔ ก ล ย า ณ ม ต ร