บรรพชิตมหาพิจารณา : หน้า 35/183

บรรพชิตมหาพิจารณา สำนักงานของพระเถา ยิ่งไปกว่านั้น การที่พระภิกษุมีเล็บมือเล็บเท้าสั้นเรียบร้อย ยามที่หยิบจับสิ่งของ รับประเคนถวายทาหาร หรือขอผมมือให้พร เมื่อสารูชเห็นเล็บที่ตัดสั้นเรียบร้อยและสะอาด จะทำให้สารูชมีความสบายตามและนำพามาซึ่งความสบายใจ ก่อนเกิดความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาและการฝึกอบรมขัดเกลาตนเองของพระภิกษุยิ่ง ๆ ขึ้นไป การโกนผม โคนหนวดเครา ตัดเล็บให้เรียบร้อย นอกจากจะเป็นการตัดเครื่องกังวลแล้ว ยังเป็นการทำวัสดุภายใน คือร่างกายให้ผ่องใสเหมาะกับการเจริญสมาธิสมาธิยศศนา ดังที่แสดงไว้ในอรรถกถามหาสติปฏิฐานสูตรว่า "... ก็เวลาใด ภิกษุมีผม เล็บ และขนยาวเกินไป หรือร่างกายปรกประเปือนด้วยothoและไกล เวลานั้นวัสดุภายใน คือร่างกายไม่สลาสวยไม่สะอาด แต่ในเวลาใด จิวร่างค่าระสลปราก เหม็นสบ หรือสานะธารรังรังในเวลานั้นวัสดุภายนอกไม่สลาสวย ไม่สะอาด เพราะฉะนั้นจึงควรทำวัสดุภายในให้สลาสวย ด้วยกิจมีการปลดผมเป็นต้น ... เพราะเมื่วัสดุภายในและภายนอกนั้นไม่สลาสวย เมื่อจิตและเจตสิกเกิดขึ้น แม้ปัญญาก็ไม่ผ่องแผ้ว เหมือนแสงสว่างของดวงประทีปที่เกิดขึ้น เพราะอาศัยตัวตะเกียงใสและน้ำมันที่ไม่สอาดหมดจดจนนั้น แต่เมื่อวัสดุภายใน คือ ร่างกาย และวัสดุภายนอก คือบริวาร รวมถึงเสนาสนะสะอาดสะอลาดสะอาด เมื่อจิตและเจตสิกเกิดขึ้น แมปัญญาก็ผ่องแผ้ว เหมือนแสงสว่างของดวงประทีปที่เกิดขึ้น