บรรพชิตมหาพิจารณา : หน้า 68/183

ความเสี่ยงชีวิตของเราเนื่องด้วยผู้อื่น เราควรทำตัวให้เขาเสี่ยงง่าย และเป็นเหตุให้เกิดตื่นหามูลจิตรธรรม² อีกมากมาย เพราะชีวิตเรา เนื่องด้วยผู้อื่น ปัจจัยที่ได้มาจึงควรเกิดขึ้นจากการปฏิบัติอย่างถูกต้องของเรา ๗. เคารพยำเกรงบำบัต เพื่อให้บุญนิยมนได้บุญมาก ควรบริโภคปัจจัยสิ่งด้วยการพิจารณาว่า จะทำอย่างไรให้หยก ผู้ถวายได้บุญมาก เช่น ตั้งใจรักษาศีล ตั้งใจเจริญสมาธิภาวนาเพิ่ม ยิ่งทายเป็นผู้ทรัพย์น้อยก็ให้พิจารณาว่า แม้เขามีทรัพย์น้อยยัง อุตสาหะแบ่งปันสิ่งที่มีมากอถวายเรา ซึ่งไม่ใช่บุญใไม่ใช่ผีบ่ง เมื่อเขาตั้งใจถวายมาจงนี้ ควรทำให้เขาความบริสุทธิ์ร่า ยา และ ใจ เพื่อให้เขาได้บุญมากที่สุด เมื่อพิจารณาอย่างนี้บ่อย ๆ ก็จะรักษาความดีของตนได้ ไม่กล้าทำความชั่วทั้งต่อหน้าและลับ หลัง นี้ได้ชื่อว่า เคารพยำเกรงในนิพนฺฐานตบตาไม่นิยมทบตาเขาให้เสียเปล่า ๘. พิจารณาปัจจัยสิ่งทั้งจะรับ ขณะบริโภค และหลังกินแล้วกินอยู่โดยมีปัญญา ซึ่งรายละเอียดจะอยู่ในเรื่องการใช้สอยปัจจัยสิ่ง ๑๒ อภิ., วิ. ทุกทวินีกวิจง นักนึกเทพ (ไทย. มมร.) ๒๗/๑๐/๒๙ ต้นมหารุธรรม ๙ แปลว่าธรรมมีต้นหาเป็นมูลเหตุ หมายถึง สิ่ง ๙ อย่างเหล่านี้อาเชียบ้นต้นเหตุจึงเกิดขึ้น คือ ๑. เพราะอาเชียต้นหางเกิดการแสวงหา ๒. เพราะอาเชียการแสวงหาจึงเกิดลา (การได้มา) ๓. เพราะอาเชาจึงเกิดการตกลงใจ ๔. เพราะอาเชาการตกลงใจเกิดการรักใคร่พอใจ ๕. เพราะอาเชารักใคร่พอใจเกิดการโกรธ ๖. เพราะอาเชากระวังจึงเกิดการยื้อ ๗. เพราะอาเชาความยิดขอจึงเกิดความตรึงเครียด ๘. เพราะอาเชาความตระหนี่จึงเกิดการป้องกัน ๙. เพราะอาเช่การป้องกัน อดุลธรรมอันลามกนี้เอง คือ การถือไม้ ถือดี การทะเลาะ การแก่งแย่ง การวิวาท การตำหนิขึ้น การพูดคำเสียดาย การพูดปลด ยอมเกิดขึ้น