การจารึกพระพุทธวัจนะของพระเจ้าอโศก : หน้า 41/210

“พระคุณเจ้าผู้ควรแก่การคารวะทั้งหลาย สิ่งใดที่พระบรมศาสดาของเราได้ตรัสสอนไว้ สิ่งนั้นย่อมเป็นไปด้วยดี และย่อมเหมาะสมทุกประการ” เพื่อที่จะให้พระธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสถิตสถาพรอยู่ชั่วกาลนาน พระเจ้าอโศกมหาราชทรงมีพระราชบัญชาให้จัดการจารึกพระพุทธวัจนะเหล่านี้ไว้ในแผ่นศิลา และเสาศิลาอย่างเป็นการถาวร ซึ่งศิลาจารึกชิ้นแรกของพระเจ้าอโศกมหาราชนั้นได้กล่าวถึง คุณสมบัติประการแรกที่เหล่าพุทธบริษัททั้งหลายควรมีควรบ่มบำเพ็ญให้เกิดขึ้น นั่นคือความ ไม่ประมาท หรือที่เรียกกันในภาษาบาลีว่า อัปปมาท ข้อความในพระพุทธวจนะบทแรกที่พระเจ้าอโศกมหาราชทรงบัญญัติให้จารึกไว้บน แผ่นศิลา มีดังนี้ “ความไม่ประมาทเป็นทางไปสู่ความไม่ตาย ความประมาทเป็นทางไปสู่ความ ตาย ผู้ไม่ประมาทย่อมไม่มีวันตาย ผู้ที่ประมาทย่อมเหมือนผู้ที่ตายแล้ว” พระเจ้าอโศกมหาราชทรงสดุดีความพยายามเพื่อบรรลุถึงธรรมให้เป็นที่ซาบซึ้งแก่คน ทั่วไปว่า “มิใช่แต่เพียงผู้ยิ่งใหญ่เท่านั้นที่จะบรรลุถึงผลแห่งความพยายามเพื่อธรรมะได้ มนุษย์ ทุกรูปทุกนาม แม้จะต๋าต้อยเล็กน้อยสักเพียงไรก็ตาม หากมีความพากเพียรพยายามแล้วไซร้ ย่อม เข้าสู่ภาวะแห่งความหลุดพ้นได้เช่นกัน ด้วยเหตุนี้เอง เราจึงพยายามนำพระธรรมนี้มาเผยแผ่ ให้สาธุชนได้ทราบ ขอให้ผู้มีกุศลจิตทั้งหลายทั้งเล็กโตใหญ่น้อย จงพยายามเพื่อความหลุดพ้น นี้เถิด ขออนุชนรุ่นหลังผู้จะอุบัติตามเรามา จงได้ใฝ่ใจในความจริงเรื่องนี้ และจงใช้ความ พยายามในทำนองเดียวกัน ชั่วกาลนานเท่านาน” มีหนังสือเล่มหนึ่ง สดุดีพระเจ้าอโศกมหาราชไว้ว่า “พระเจ้าอโศกมิได้ทรงสร้างความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ประเทศชาติของพระองค์ ด้วย การแก้ไขความประพฤติของบุคคลเท่านั้น พระองค์ได้ทรงสร้างสถานพยาบาลเพื่อรักษาความ เจ็บป่วยของทั้งคนและสัตว์ ได้ทรงปลูกสวนต้นยาสมุนไพรไว้แจกจ่ายแก่พสกนิการทั่วประเทศ พระองค์ทรงปฏิรูประบบราชทัณฑ์ก่อนหน้าความคิดของมนุษย์ในยุคต่อมานับได้เป็นเวลานาน กล่าวคือ พระองค์ได้ทรงย้ำถึงความสำคัญที่จะต้องชี้แนะให้ผู้กระทำความผิด เห็นความผิดของ ตนแล้วเลิกกระทำความผิดแทนที่จะมุ่งหน้าลงโทษทัณฑ์ผู้กระทำความผิดแต่อย่างเดียวพระเจ้า อโศกได้ทรงเผยแผ่การศึกษาอย่างกว้างขวาง ทรงตักเตือนประชาชนให้มีความเมตตาปรานีต่อ McCabe, Joseph, India In The Days Of Asoka, The Golden Ages of History, 3rd ed., (London : Watts And Co, London. 1944), Page 79-91. 40 DOU คู่มือ พุทธมามกะ