การประเคนที่ถูกต้องตามหลักพระวินัย : หน้า 187/210

2) การประเคนที่ถูกต้อง ตามหลักพระวินัย มีลักษณะที่กำหนดไว้ 5 ประการ ดังนี้ 1) สิ่งของที่จะประเคนต้องไม่ใหญ่เกินไป ขนาดคนพอมีกำลังปานกลางยกขึ้นได้ ถ้า หนักหรือใหญ่เกินไปไม่ต้องประเคน 2) ผู้ประเคนต้องอยู่ในหัตถบาส คือเอามือประสานกันแล้วยื่นไปข้างหน้า ห่างจาก พระภิกษุสงฆ์ผู้รับประมาณ 1 ศอก 3) ผู้ประเคนน้อมสิ่งของนั้นส่งให้พระภิกษุสงฆ์ด้วยกิริยาอ่อนน้อม เป็นการเคารพ 4) การน้อมเข้ามานั้น จะส่งให้ด้วยมือก็ได้ใช้ของเนื่องด้วยกาย เช่น ใช้ทัพพี หรือซ้อน ตักอาหารใส่ในบาตรที่ท่านถือ หรือสะพายอยู่ก็ได้ 5) ในกรณีผู้ประเคนเป็นชาย พระภิกษุสงฆ์ผู้รับจะรับด้วยมือในกรณีผู้ประเคนเป็นหญิง รับด้วยของเนื่องด้วยกาย เช่น ใช้ผ้าทอดรับ ใช้บาตรรับ ใช้จานรับ เมื่อการประเคนได้ลักษณะครบทั้ง 5 ประการนี้ จึงเป็นอันประเคนถูกต้อง ถ้าไม่ได้ ลักษณะนี้ เช่น ของนั้นใหญ่และหนักจนยกไม่ขึ้น ผู้ประเคนอยู่นอกหัตถบาส หรือผู้ประเคน เลือกของส่งให้ เป็นต้น แม้จะได้ส่งให้พระภิกษุสงฆ์แล้วก็ตาม ก็ชื่อว่ายังไม่ได้ประเคนอยู่นั่นเอง 3) วิธีประเคนสิ่งของแด่พระภิกษุสงฆ์ -ถ้าเป็นชาย ให้นั่งคุกเข่าหน้าพระภิกษุสงฆ์ ห่างจากท่านประมาณ 1 ศอก ยกของที่ จะประเคนส่งให้ท่านได้เลย -ถ้าเป็นหญิง ให้วางของที่จะประเคนลงบนผ้ารับประเคนที่ท่านทอดออกมารับ แล้ว ปล่อยมือ เพื่อพระภิกษุสงฆ์จะได้หยิบของนั้น บ -เมื่อประเคนเสร็จแล้ว ให้กราบ 3 ครั้ง หรือไหว้ 1 ครั้งก็ได้ ถ้าของที่จะประเคนมีมาก ก็ให้ประเคนของให้หมดเสียก่อน แล้วจึงกราบหรือไหว้ ไม่นิยมกราบหรือไหว้ทุกครั้งที่ประเคน -ถ้าพระผู้รับประเคนนั่งเก้าอี้หรืออยู่บนอาสนะสูง ผู้ประเคนไม่อาจนั่งประเคนได้ ก็ ให้ถอดรองเท้าเสียก่อนแล้วยืนประเคนตามวิธีที่กล่าวแล้ว - ของที่ประเคนแล้ว ห้ามคฤหัสถ์แตะต้องอีก เป็นเรื่องของพระท่านจะหยิบส่งกันเอง 186 DOU คู่มือ พุทธมามกะ