การพึ่งตนเองในการกำจัดทุกข์ : หน้า 127/210

อัตตา หิ อัตตะโน นาโถ โก หิ นาโถ ปโร สิยา ตนเท่านั้นเป็นที่พึ่งแห่งตน บุคคลใดเล่าจะเป็นที่พึ่งให้แก่ตนได้ อัตตะนา หิ สุทันเตนะ นาถัง ละภะติ ทุลละภัง เพราะบุคคลที่ฝึกตนดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่ง (คือ นิพพาน) ที่บุคคลอื่นได้โดยยาก พุทธพจน์บทนี้ ส่องทางให้ชาวโลกได้รู้ว่า 4.1) การที่จะกำจัดทุกข์ได้หมดสิ้นนั้น ต้องกำจัดด้วยตนเอง ไม่ว่ามนุษย์หรือเทวดา หรือใครอื่นก็ไม่อาจกำจัดทุกข์แทนเราได้ แม้ว่าบุคคลนั้นจะมีความยินดีช่วยเหลือเราด้วย ความเต็มใจก็ตาม 4.2) การที่จะกำจัดทุกข์ได้หมดสิ้นนั้น ต้องอาศัยที่พึ่งที่ได้โดยยาก คือ นิพพาน 4.3) การที่จะได้นิพพานเป็นที่พึ่งนั้น ต้องอาศัยการพึ่งตนเอง 3 ระดับ ดังนี้ ระดับทีหนึ่ง คือ ฟังการฝึกอบรมตนเองให้มีกาย วาจา ใจที่บริสุทธิ์เท่ากับนิพพาน ระดับที่สอง คือ พึ่งความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจเท่ากับนิพพาน ไปเห็นนิพพาน เข้าถึง นิพพาน และเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับนิพพาน ระดับที่สาม คือ พึ่งความบริสุทธิ์เป็นหนึ่งเดียวกับนิพพาน ไปกำจัดทุกข์และ ต้นเหตุแห่งทุกข์ให้หมดสิ้นไปโดยเด็ดขาด 4.4) ผู้ที่จะสามารถพึ่งตนเองได้ทั้ง 3 ระดับนั้น จะต้องเป็นผู้ที่ฝึกอบรมตนเองดีแล้ว นั่นคือ ต้องมีคุณสมบัติของผู้ปรารภความเพียร 5 ประการ อยู่ประจำตัว ได้แก่ é (1) ความเป็นผู้มีศรัทธา คือ เป็นผู้ที่รู้ถึงพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างชัดเจน และมีอุดมการณ์ชีวิตที่จะมุ่งฝึกอบรมตนเองเพื่อกำจัดทุกข์ให้หมดสิ้นตามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไป 126 DOU คู่มือ พุทธมามกะ