พระรัตนตรัย : หน้า 59/210

บทที่ 3 พระรัตนตรัย จากความหมายของคำว่า “พุทธมามกะ” คือ “ผู้นับถือพระรัตนตรัย” ในบทนี้จะ ได้ขยายความเรื่องพระรัตนตรัยเพื่อให้นักศึกษามีความเข้าใจกระจ่างมากขึ้น 3.1 พระรัตนตรัยคืออะไร คำว่า พระรัตนตรัย มาจากคำ 3 คำ คือ พระ + รัตนะ + ตรัย คำว่า “พระ” แปลว่า “ประเสริฐ” คำว่าพระนี้ใช้สำหรับประกอบหน้าคำอื่นเพื่อแสดง ความยกย่องว่า สิ่งนั้น ๆ มีความประเสริฐ คำว่า “รัตนะ” แปลว่า แก้ว คำว่า “ตรัย” แปลว่า สาม ดังนั้น พระรัตนตรัย จึงแปลว่า แก้วอันประเสริฐ 3 ประการ ได้แก่ พุทธรัตนะ : แก้ว คือพระพุทธ, ธรรมรัตนะ : แก้วคือพระธรรม และ สังฆรัตนะ : แก้วคือพระสงฆ์ พระรัตนตรัยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือพระรัตนตรัยภายนอก และพระรัตนตรัยภายใน คนส่วนใหญ่มักเข้าใจกันว่า พระรัตนตรัยหมายเอาเฉพาะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นศาสดา พระธรรมคือคำสอนของพระองค์ และพระสงฆ์คือสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น ซึ่ง ทั้งหมดนี้เป็นเพียงพระรัตนตรัยภายนอก ความจริงยังมีพระรัตนตรัยภายในซึ่งมีอยู่ในตัวของ มนุษย์ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนชาติใดศาสนาใด ก็ตามต่างก็มีพระรัตนตรัยอยู่ในตัวทั้งสิ้น พระรัตนตรัยทั้งภายนอกและภายในมีความสําคัญมาก เป็นแก่นของพระพุทธศาสนา เป็นสรณะที่ช่วยดับทุกข์ได้อย่างถาวร ส่วนสรณะอื่นนอกนี้ไม่อาจดับทุกข์ให้หมดสิ้นได้ ดัง พุทธดำรัสว่า “มนุษย์เป็นอันมากถูกภัยคุกคามแล้ว ย่อมถึงภูเขา ป่า อาราม และรุกขเจดีย์ ว่า เป็นที่พึ่ง สรณะนั่นแลไม่เกษม สรณะนั่นไม่อุดม เพราะบุคคลอาศัยสรณะนั่นย่อมไม่พ้นจาก 58 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ