ประเภทของพระอริยสงฆ์ : หน้า 81/210

บุคคลผู้เป็นพระอนาคามี บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งอนาคามิผล บุคคลผู้เป็นพระอรหันต์ บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเป็นพระอรหันต์ บุคคลผู้เป็นพระโสดาบัน หมายถึง พระโสดาปัตติผล บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้ง โสดาปัตติผล หมายถึง พระโสดาปัตติมรรค... บุคคลผู้เป็นพระอรหันต์ หมายถึง พระอรหัตผล และบุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเป็นพระอรหันต์ หมายถึง พระอรหัตมรรค โดยสรุปอริยสงฆ์ 4 คู่ คือ 8 บุคคล ได้แก่ คู่ที่ 1 พระโสดาปัตติมรรค พระโสดาปัตติผล คู่ที่ 2 พระสกทาคามิมรรค พระสกทาคามิผล คู่ที่ 3 พระอนาคามิมรรค พระอนาคามิผล พระอรหัตผล 2 คู่ที่ 4 พระอรหัตมรรค หรือตังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับสุภัททปริพาชกว่า “ดูก่อนสุภัททะ อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ 8 หาไม่ได้ในธรรมวินัยใด แม้สมณะ ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ก็หาไม่ได้ในธรรมวินัยนั้น สุภัททะ อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ 8 หาได้ ในธรรมวินัยใด แม้สมณะที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 หาได้ในธรรมวินัยนั้น สุภัททะ อริยมรรค อันประกอบด้วยองค์ 8 หาได้ในธรรมวินัยนี้ สมณะที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ก็มีอยู่ในธรรมวินัยนี้ ลัทธิอื่น ๆ ว่างจากสมณะผู้รู้ สุภัททะ ก็ภิกษุเหล่านี้จึงอยู่โดยชอบ โลกจะไม่พึงว่างจาก พระอรหันต์ทั้งหลาย" 3 1 2 3 มก, อัฏฐกนิทเทส, ปรมัตถทีปนี อรรถกถาพระอภิธรรมปิฎก บุคคลบัญญัติ, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), เล่ม 79 ข้อ 150 หน้า 455. ปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ อรรถกถาจุลลสีหนาทสูตร, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 18 หน้า 15-16. , มหาปรินิพพานสูตร, พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย มหาวรรค, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 13 ข้อ 138 หน้า 318. 80 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ