สถานที่ตั้งของพระรัตนตรัย : หน้า 63/210

3.2.2 สถานที่ตั้งของพระรัตนตรัย พระรัตนตรัยภายในมีอยู่ในตัวของมนุษย์ทุกคน โดยอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เหนือ สะดือ 2 นิ้วมือ เนื่องจากพระรัตนตรัยเป็นขันธ์ส่วนละเอียด ไม่อาจมองเห็นได้ด้วยตาเนื้อ แม้ ผ่าตัดก็มองไม่เห็น ถ่ายเอกซเรย์ก็จับภาพไม่ติดเช่นกัน คนส่วนใหญ่ในโลกจึงไม่ค่อยเข้าใจ เรื่องพระรัตนตรัยภายในนี้ บ้างก็ว่าไม่มี เพราะตนเองมองไม่เห็น แต่ทั้งนี้สิ่งไม่เห็นใช่ว่าจะไม่มี พระรัตนตรัยนี้เราจะเห็นได้ด้วยการปฏิบัติตามหลักมัชฌิมาปฏิปทาเท่านั้น มัชฌิมาปฏิปทา มาจากคำว่า มัชฌิมา + ปฏิปทา มัชฌิมา แปลว่า กลาง ปฏิปทา แปลว่า ทางดำเนิน และ ความประพฤติ 1 ดังนั้น มัชฌิมาปฏิปทา จึงมีความหมาย 2 นัยคือ ทางสายกลาง และความประพฤติ อันเป็นกลาง หรือ ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง 2 ทางสายกลาง หมายถึง ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เหนือสะดือ 2 นิ้วมือ ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง หมายถึง มรรคมีองค์ 8 ได้แก่ สัมมาทิฏฐิ คือ เห็นชอบ สัมมาสังกัปปะ คือ ดำริชอบ สัมมาวาจา คือ กล่าววาจาชอบ สัมมากัมมันตะ คือ การงานชอบ สัมมาอาชีวะ คือ เลี้ยงชีพชอบ สัมมาวายามะ คือ เพียรชอบ สัมมาสติ คือ ระลึกชอบ และ สัมมาสมาธิ คือ ตั้งใจไว้ชอบ ใครก็ตามที่ได้ชื่อว่าเป็นมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นชาติใด ภาษาใด นับถือศาสนาอะไร ฐานะ ทางสังคมเป็นอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นพระสมณโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระอริยสาวกทั้งหลาย พุทธบริษัท 4 ทั้งปวง ตลอดจนยาจก วณิพก พ่อค้า แม่ค้า มนุษย์ชาย หญิงทุกคนต่างก็มีพระรัตนตรัยอยู่ในตัว ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เหนือสะดือ 2 นิ้วมือทั้งสิ้น ต่างเพียงแต่ว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นคือผู้ที่สามารถตรัสรู้คือเข้าถึงพระรัตนตรัยในตัว ได้ด้วยพระองค์เอง เมื่อตรัสรู้แล้วก็ได้ตรัสสอนให้ผู้อื่นตรัสรู้คือเข้าถึงพระรัตนตรัยในตัว ของเขาด้วย ส่วนพระปัจเจกพุทธเจ้านั้น คือ ผู้ที่ตรัสรู้ได้ด้วยตนเอง แต่ไม่สอนใคร เหล่า พระอริยสาวกคือ ผู้ฟังคำสอนจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วนำมาปฏิบัติตามจนได้ตรัสรู้ ธรรมเช่นเดียวกับพระพุทธองค์ พระอริยสาวกทั้งหลายจึงได้ชื่อว่าพระอนุพุทธะคือผู้ตรัสรู้ตาม 1 2 พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), มรดกธรรมของหลวงพ่อวัดปากน้ำ (พระมงคลเทพมุนี), กัณฑ์ 29 ภัตตานุโมทนากถา หน้า 363, กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง, 2539. พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต), พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์, พิมพ์ครั้งที่ 3, กรุงเทพฯ : ด่านสุทธาการพิมพ์, 2528. หน้า 228. 62 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ