การจำแนกทุกข์และบุคคล : หน้า 124/210

5)ทรงประทานโอวาทปาฏิโมกข์ ซึ่งเป็นแม่บทการศึกษาทางธรรม ให้ชาวโลกนำไป ปฏิบัติตามอย่างเร่งด่วน 1) ทรงจําแนกทุกข์ให้เห็นชัด พระองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า ทุกข์ประจำชีวิตมนุษย์นั้น แบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ทุกข์จากการดำรงชีวิต เช่น ทุกข์จากสภาพดินฟ้าอากาศไม่เอื้ออำนวย ทุกข์จาก สุขภาพร่างกายทรุดโทรม ทุกข์จากการแสวงหาปัจจัย 4 มาเลี้ยงชีวิตไม่เพียงพอ เป็นต้น ทุกข์จากการอยู่ร่วมกัน เช่น ทุกข์จากการกระทบกระทั่ง ทุกข์จากการถูกเอารัดเอา เปรียบ ทุกข์จากการแก่งแย่งชิงดี ทุกข์จากการถูกคดโกง เป็นต้น ทุกข์จากอำนาจกิเลส เช่น ทุกข์จากความเห็นแก่ได้ ทุกข์จากความเคียดแค้นอาฆาต ทุกข์จากความมัวเมาอบายมุข ทุกข์จากความน้อยเนื้อต่ำใจ ทุกข์จากความอิจฉาริษยา เป็นต้น ทุกข์ทั้ง 3 ประเภทนี้ได้ตามราวีชีวิตมนุษย์อย่างไม่เลิกราอยู่ทุกลมหายใจเข้าออก หาก พระพุทธองค์ไม่ทรงสอนคนทั้งโลกนี้ให้รู้ความจริงเรื่องทุกข์ และไม่เคี่ยวเข็ญให้ดับทุกข์ ชีวิต ของคนทั้งโลกนี้ก็จะมีแต่ความทุกข์ทับทวี คนทั้งโลกนี้ก็มีแต่จะจับอาวุธเข้าเข่นฆ่ากันให้ตายโลก ก็จะลุกเป็นไฟ และถูกเผาไหม้ให้เป็นจุลด้วยฝีมือมนุษย์ด้วยกันเท่านั้น 2) ทรงจำแนกบุคคลให้เห็นชัด พระองค์ทรงชี้ให้เห็นชัดว่า บุคคลในโลกนี้มิได้มองเห็นชีวิตตามความเป็นจริงทุกคน พวกทีหนึ่ง คือ พวกที่มองเห็นแล้วว่าชีวิตเป็นทุกข์จึงตะเกียกตะกายหาทางกำจัดทุกข์ เรื่อยมา จนกระทั่งใกล้จะพ้นทุกข์ได้แล้ว เปรียบเหมือนคนที่ว่ายข้ามกระแสน้ำเชี่ยวจนใกล้จะ ถึงฝั่งแล้ว ขอเพียงได้เห็นคนที่ขึ้นฝั่งได้แล้วเป็นกำลังใจ ก็จะว่ายตามไปถึงฝั่งอย่างแน่นอน เช่น พระโพธิสัตว์ เป็นต้น พวกที่สอง คือ พวกที่มองเห็นว่าชีวิตเป็นทุกข์เหมือนพวกแรก แต่ยังหาทางกำจัดทุกข์ ไม่พบ เปรียบเหมือนคนที่กำลังพยายามว่ายทวนกระแสน้ำเชี่ยวเข้าหาฝั่ง แต่ยังกำหนดทิศทาง สู่ฝั่งไม่ได้ เช่น ผู้มีบุญที่ใกล้จะบรรลุเป็นพระอรหันต์ เป็นต้น บทที่ 5 แ น ว ท า ง ป ฏิบัติเพื่อการพ้นทุกข์ DOU 123 5