ข้อความต้นฉบับในหน้า
ทุกข์ทั้งปวงได้ ส่วนบุคคลใดถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ว่าเป็นที่พึ่ง ย่อมเห็นอริยสัจ 4
(คือ) ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ความก้าวล่วงทุกข์ และมรรคมีองค์ 8 อันประเสริฐ ซึ่งยังสัตว์ให้ถึง
ความสงบแห่งทุกข์ ด้วยปัญญาชอบ สรณะนั่นแลของบุคคลนั้นเกษม สรณะนั่นอุดมเพราะ
บุคคลอาศัยสรณะนั่น ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้
3.2 พระรัตนตรัยภายใน
3.2.1 พระรัตนตรัยภายในคืออะไร
1
พระรัตนตรัยภายในคือรัตนะ 3 ประการที่มีอยู่ภายในตัวของมนุษย์ทุกคน ได้แก่
พุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ และสังฆรัตนะ พระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำภาษีเจริญได้อธิบาย
เรื่องพระรัตนตรัยภายในไว้อย่างชัดเจนดังนี้
พุทธรัตนะ คือ ธรรมกาย หมายถึง กายตรัสรู้ธรรมที่มีอยู่ในตัวของมนุษย์ทุกคน
ธรรมกายนี้เป็นผู้ตรัสรู้อริยสัจ 4 ได้แก่ รู้ทุกข์ รู้เหตุของทุกข์ หรือสมุทัย รู้ความดับทุกข์ หรือ
นิโรธ และรู้เหตุของความดับทุกข์ หรือมรรคมีองค์ 8
2
ธรรมกายมีรูปเหมือนพระปฏิมากรเกตุดอกบัวตูมใสเหมือนกระจกคันฉ่องส่องดูเงาหน้า
ได้ลักษณะมหาบุรุษครบทั้ง 32 ประการ งดงามไม่มีที่ติ
3
ธรรมรัตนะ คือ ดวงธรรมที่ทำให้เป็นธรรมกาย อยู่ศูนย์กลางกายพุทธรัตนะนั้น มี
หน้าที่รักษาพุทธรัตนะไว้ ธรรมรัตนะมีลักษณะเป็นดวงกลมรอบตัว และใสเหมือนกับธรรมกาย
สังฆรัตนะ คือ ธรรมกายละเอียดที่อยู่ในกลางธรรมรัตนะ มีหน้าที่รักษาธรรมรัตนะไว้
สำหรับธรรมกายที่เป็นตัวพุทธรัตนะข้างต้นนั้นเรียกว่า “ธรรมกายหยาบ”
1
2
3
มก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 42 ข้อ 24 หน้า 276-
277.
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), มรดกธรรมของหลวงพ่อวัดปากน้ำ (พระมงคลเทพมุนี), กัณฑ์ 13
เขมาเขมสรณาคมน์ หน้า 173-174. และกัณฑ์ 31 รัตนสูตร หน้า 381, (กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้ง
แอนด์ พับลิชชิ่ง, 2539.)
เล่มเดียวกัน, กัณฑ์ 28 ภัตตานุโมทนากถา หน้า 350,
บทที่ 3 พระรัตนตรัย DOU 59