ข้อความต้นฉบับในหน้า
กรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย เราทำกรรมใดไว้ ดีหรือ
ชั่วก็ตาม เราจักต้องเป็นผู้รับผลของกรรมนั้น
3. คุณยายเป็นผู้มีจิตประกอบด้วยเมตตาอย่างมาก ท่านมักจะให้โอกาสในการอบรม
ธรรมะที่วัดแก่กลุ่มนักเรียน นิสิต นักศึกษา ที่อายุยังไม่มาก เพื่อปลูกฝังคุณธรรมแต่ยังเยาว์วัย
ทั้งยังมาให้โอวาท ให้กำลังใจ และเชิญชวนให้มาช่วยงานพระพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่อง เพราะ
คุณยายเห็นว่า หากพวกเขามาวัดจะได้ฝึกฝนตนให้เป็นคนดี รู้จักเลือกคบเพื่อนไม่ไปคบคนพาล
และมีเป้าหมายชีวิตที่ถูกต้อง
4. คุณยายไม่เบื่อในการสอนธรรมะเลย ท่านจะสอนแล้วสอนอีก สอนซ้ำ ๆ บ่อย ๆ
ซึ่งก็ตรงกับพระพุทธพจน์บทหนึ่งที่กล่าวไว้ในมหาสุญญตสูตร” ว่า “ดูก่อนอานนท์ เราจักไม่
ประคับประคองพวกเธอ เหมือนช่างหม้อประคับประคองภาชนะดินดิบที่ยังดิบ ๆ อยู่ เราจักข่ม
แล้ว ๆ จึงบอก จักยกย่องแล้ว ๆ จึงบอก ผู้ใดมีแก่นสาร ผู้นั้นจักตั้งอยู่ได้”
5. คุณยายเป็นผู้ที่มีหัวใจกัลยาณมิตรอันยิ่งใหญ่ ท่านทำหน้าที่กัลยาณมิตรกับทุกคน
ทุกชนชั้นอย่างเท่าเทียมกัน ท่านปรารถนาเพียงให้ทุกคนเป็นคนดีที่โลกต้องการ และให้ได้มี
เสบียงบุญติดตัวไปทุกภพทุกชาติ นอกจากนี้ท่านยังมีความชาญฉลาดในการอบรมสั่งสอนผู้อื่น
สร้างคนให้เป็นแบบอย่างในพระพุทธศาสนา เพื่อสืบทอดอายุพระพุทธศาสนาให้ยืนยาว เป็น
ที่พึ่งแก่ชาวโลก ดังปรากฏเป็นแบบอย่างที่ชัดเจน คือ กลุ่มคณะบุคคลทั้งหลายที่คุณยาย
ให้การอบรมสั่งสอนสมัยเป็นฆราวาสนั้น เมื่อบวชเป็นพระภิกษุแล้ว สามารถสร้างงานให้กับ
พระพุทธศาสนาอย่างมากมาย เช่น พระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ เจ้าอาวาส
วัดพระธรรมกาย พระเดชพระคุณพระภาวนาวิริยคุณ และคณะพระภิกษุผู้บุกเบิกสร้างวัด เป็นต้น
6. คุณยายเป็นผู้มีความอดทนอย่างมาก ท่านจะสอนเสมอว่า การสร้างบารมีทั้งหลาย
ต้องอดทนมาก ๆ ท่านเล่าว่าสมัยทำวิชชาอยู่กับพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำฯก็เหมือนกัน
ท่านทนทุกอย่างไม่ว่าพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำฯ จะให้ทำอะไร คุณยายไม่เคยปฏิเสธ
จนกระทั่งได้รับคำชมว่า “ลูกจันทร์นี้ หนึ่งไม่มีสอง” ซึ่งคำชมนี้พระเดชพระคุณหลวงปู่ฯ พูด
เพียงครั้งเดียวในชีวิตของท่านเท่านั้น และไม่พูดกับใครอีกเลย
1
มก พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ (กรุงเทพฯ : มก, 2533) เล่ม 23 ข้อ 356 หน้า 25
52 DOU คู่มือ พุทธมามกะ