องค์ประกอบของชีวิตมนุษย์ : หน้า 100/210

ตัวของมนุษย์จึงจำเป็นต้องขยายความองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์ด้วยดังนี้ 4.8.1 องค์ประกอบของชีวิตมนุษย์ มนุษย์ประกอบด้วยองค์ประกอบพื้นฐาน 2 ส่วน คือ กาย และ ใจ กาย -ทั้งหญิงและชายต่างประกอบด้วยธาตุ 4 ชนิด ซึ่งได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม มาประชุมกันอย่างได้สัดส่วนเหมาะสม แล้วเกิดเป็นอวัยวะต่าง ๆ ทั้งภายนอก และภายใน ภายนอก เช่น ผม ขน เล็บ ฯลฯ ภายใน เช่น ตับ ไต หัวใจ ฯลฯ บ กาย -ไม่ได้เกิดขึ้น ได้เกิดขึ้นมาเองลอย ๆ ต้องมีบิดาและมารดาเป็นผู้ให้กำเนิด คลอดจาก ครรภ์มารดาแล้วก็ต้องอาศัยธาตุ 4 จากภายนอก เช่น อาหาร น้ำ ลม และแสงแดด ฯลฯ มา หล่อเลี้ยงตลอดเวลา จึงเจริญเติบโตขึ้นได้ ม กาย -เป็นเพียงของกลาง ๆ คือยังไม่มีชีวิต ยังไม่ดี- -ยังไม่ชั่ว ยังไม่ยิ่งใหญ่ ไม่ต่ำทราม ใด ๆ ทั้งสิ้น ต่อเมื่อใดพูด-ทำตามที่ใจคิดหรือสั่ง จึงเกิดเป็นกรรมดีกรรมชั่ว ตามที่พูดหรือทำนั้น กาย -ประกอบด้วยธาตุที่ยังไม่บริสุทธิ์ จึงเป็นรังของโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ ตั้งแต่ยัง อยู่ในครรภ์ ถึงแม้จะดูแลป้องกันรักษาเป็นอย่างดี ก็ต้องแตกสลายเป็นธรรมดา คือตายในที่สุด กาย - หลังจากตายเป็นศพแล้ว ก็ถูกนำไปฝังบ้าง เผาบ้าง ธาตุทั้ง 4 ที่ประกอบเป็น กายก็คืนกลับสภาพเดิม คือธาตุดินก็กลับทับถมจมดินไป ธาตุน้ำก็ระเหยกลับเป็นน้ำ ธาตุไฟ ก็กลับเป็นไฟ ธาตุลมก็กลับเป็นลม เชื้อโรคต่าง ๆ ในกายก็ต้องตายตามไปด้วย ใจ -เป็นธาตุชนิดหนึ่ง ที่เป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งของมนุษย์ อยู่ภายในกายตั้งแต่ถือ กำเนิด ทำให้กายมนุษย์ซึ่งประกอบด้วยธาตุ 4 มีชีวิตขึ้นมาได้ ม ใจ -เป็นธาตุละเอียด จึงไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเนื้อ ไม่สามารถจับต้องได้ แต่ เห็นได้ด้วยตาธรรมกาย และใจยังเป็นธาตุรู้ จึงทำให้เรารู้เรื่องราวต่าง ๆ ได้ เช่น รู้ธรรมะ รู้หนังสือ รู้จักเพื่อน รู้จักดี-ชั่ว รู้จักดีใจ เสียใจ รู้จักเหตุผล ฯลฯ ใจ - ทำงานร่วมกับประสาทสัมผัสทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย จึงทำให้เห็นรูป ผ่านตา ฟังเสียงผ่านหู สูดดมกลิ่นผ่านจมูก ลิ้มรสผ่านลิ้น และสัมผัสผ่านกายได้ ใจ -ปกติจะผ่องใส สว่างภายใน ไม่ขุ่นมัว ทำให้สามารถรู้เห็นสภาวการณ์ต่าง ๆ รอบ ตัวผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้ถูกต้องชัดเจน จึงรักจะคิดดี ๆ แล้วสั่งกายให้พูด-ทำสิ่งดี ๆ บทที่ 4 ห ลั ก ธ ร ร ม สำคัญในพระไตรปิฎก DOU 99 99