ข้อความต้นฉบับในหน้า
เจริญภาวนาด้วยวิธีการที่ทรงค้นพบเมื่อวัย 7 พรรษา แต่การเจริญภาวนาครั้งนี้ จะเป็นการ
เจริญภาวนาครั้งสุดท้ายด้วยการสละชีวิตเลือดเนื้อเป็นเดิมพัน ถ้าหากไม่สามารถบรรลุ
นิพพานในการเจริญภาวนาครั้งนี้ ก็ทรงยินดีสละพระชนม์ชีพไว้ที่โคนต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่
กำลังประทับนั่ง ณ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา และในเย็นวันนั้นเอง พระองค์ทรงตั้งสัจจาธิษฐานว่า
“แม้เนื้อและเลือดจะแห้งเหือดหายไป เหลือแต่เอ็น หนัง กระดูกก็ตามที ตราบ
ใดที่ยังไม่บรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ตราบนั้นจะไม่ขอลุกขึ้นจากที่นี้
จากนั้นพระองค์ก็ทรงบำเพ็ญภาวนาอย่างอุกฤษฎ์ โดยไม่อาลัยในชีวิตอีกเลย เวลา
ผ่านไปตั้งแต่พลบค่ำาจนย่ำรุ่ง ใจของพระองค์ได้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกับนิพพานตลอดเวลา ทุกข์
ทั้งหมดในตัวของพระองค์จึงถูกกำจัดสิ้นไปได้อย่างเด็ดขาด พระองค์ทรงตรัสรู้เป็นพระสัมมา
สัมพุทธเจ้าอย่างสมบูรณ์โดยไม่ได้พึ่งพาอาศัยผู้ใดเลยนอกจากกำลังความเพียรของพระองค์เอง
หลังจากตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ก็ทรงตรวจดูหนทางฝึกอบรมตนที่ผ่านมา
ทรงพบว่า กุศลที่พระองค์ทรงแสวงหาตั้งแต่วันเสด็จออกบวช ก็คือ อริยมรรคมีองค์ 8 นี้เอง
ทั้งยังได้ทรงพบอีกด้วยว่า อริยมรรคมีองค์ 8 นี้เป็นเส้นทางเดิมและเส้นทางเดียวกับที่
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าองค์ก่อน ๆ ในอดีตใช้ฝึกอบรมตน จนกระทั่งได้ตรัสรู้เป็น
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนหน้าพระองค์ แต่โลกได้ลืมหนทางรอดตายสายนี้ไปแล้ว
เมื่อทรงบรรลุเป้าหมายของการออกบวชอย่างสมบูรณ์แบบแล้ว พระองค์ก็ทรง
ตระหนักดีว่า การที่จะช่วยให้ชาวโลกกำจัดทุกข์ตามพระองค์ไปได้ มีอยู่หนทางเดียว คือต้อง
ชักชวนให้ชาวโลกปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8 ด้วยตนเอง โดยมีพระองค์ทำหน้าที่เป็นผู้ชี้ทาง นี่
เป็นวิธีเดียวเท่านั้นที่จะช่วยเหลือชาวโลกได้
นับแต่พระองค์ทรงเริ่มประกาศการสอนเรื่องอริยมรรคมีองค์ 8 นั้น ก็ไม่ทรงเคย
หวงแหนหรือปิดบังความรู้เลยแม้แต่น้อย ขอเพียงให้คนผู้นั้นตั้งใจจริงเท่านั้น เพราะแม้แต่ใน
ช่วงเวลาสุดท้ายก่อนจะเสด็จดับขันธปรินิพพานในอีกไม่กี่นาทีข้างหน้า พระองค์ก็ยังทรงถาม
ย้ำแล้วย้ำอีกว่า มีผู้ใดสงสัยในคำสอนที่พระองค์ทรงสั่งสอนมาตลอด 45 ปีหรือไม่ ถามเช่น
นี้อยู่หลายครั้งเมื่อไม่มีผู้ใดสงสัยเท่ากับว่าได้ทรงทำหน้าที่พระบรมครูสมบูรณ์แบบแล้ว พระองค์
จึงเสด็จดับขันธปรินิพพานในวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ซึ่งตรงกับวันประสูติ และตรัสรู้ของ
พระองค์เอง หลงเหลือไว้แต่มรดกธรรม คือ พระพุทธศาสนา ให้ชาวโลกรุ่นหลังได้ศึกษา
หนทางก๋าจัดทุกข์ตามรอยบาทของพระองค์ต่อไป
120 DOU คู่มือ พุทธมามกะ