การกราบ (อภิวาท) : หน้า 173/210

3) การกราบ (อภิวาท) หมายถึงการหมอบราบลงกับพื้นพร้อมทั้งกระพุ่มมือเป็นการ แสดงความเคารพสูงสุดในบรรดาการแสดงความเคารพที่ปฏิบัติกันอยู่ เป็นการรวมการ ประนมมือและการไหว้เข้าด้วยกัน การกราบ ใช้ในกรณีเข้าไปแสดงความเคารพต่อหน้า พระพุทธรูป พระธรรมคัมภีร์ พระสงฆ์ เมื่อลาพระสงฆ์กลับ เมื่อประเคนของพระสงฆ์เสร็จแล้ว เป็นต้น กราบที่ถูกวิธี ต้องให้ได้หลักซึ่งเรียกว่า เบญจางคประดิษฐ์ คือ กราบให้องค์อวัยวะห้า ส่วนจรดพื้น คือเข่า 2 ฝ่ามือ 2 หน้าผาก 1 การกราบนี้มีวิธีปฏิบัติสำหรับหญิงและชายต่างกัน อยู่ ดังนี้ วิธีกราบแบบชาย ท่าเตรียม - นั่งคุกเข่าให้หัวเข่าห่างกันประมาณ 1 คืบ นั่งทับส้นเท้าตั้งฝ่าเท้าทั้งสอง ขึ้นให้ตรง และชิดกัน ตั้งกายตรง จังหวะที่ 1 ยกมือทั้งสองขึ้นประนมหว่างอก (ดูท่าประนมมือ) จังหวะที่ 2 ยกมือที่ประนมแล้วขึ้นเสมอหน้า ไม่น้อมศีรษะลงมารับให้นิ้วหัวแม่มือ จรดระหว่างคิ้ว (ดูท่าไหว้) นั่งท่านี้เรียกว่า “นั่งท่าพรหม” จังหวะที่ 3 หมอบลงกราบ (อภิวาท) โดยลดมือลง ให้มือทั้งสองเรียบลงมาตามลำดับ แล้วจึงค่อยยื่นฝ่ามือไปข้างหน้า (ไม่ใช่เลือกไปข้างหน้า) พร้อมทั้งน้อมตัวลง ขณะเดียวกันนั้น ศอก ให้วางต่อกับเข่าตรงไปข้างหน้า หน้าผาก ให้วางลงแตะพื้นระหว่างฝ่ามือทั้งสองที่เว้นช่องไว้ กะให้คิ้วอยู่ในระดับปลาย นิ้วหัวแม่มือพอดี 1 ฝ่ามือ ให้วางราบกับพื้น ห่างกันประมาณ 1 ฝ่ามือเพื่อเว้นช่องไว้ให้หน้าผากจรดพื้นได้ นิ้วทั้งหมดแนบชิดกัน หลัง ให้ยืดออกเล็กน้อย กระทั่งแบนราบได้ระดับเดียวกัน อย่าให้หลังโกง เมื่อยกตัว ขึ้นมาให้เงยหน้าตั้งตัวตรง เริ่มจังหวะที่ 1-2-3 ใหม่ ติดต่อกันไปจนครบ 3 ครั้ง แล้วให้เงย หน้าทำจังหวะที่ 1-2 อีกครั้งหนึ่ง จึงเสร็จพิธี 172 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ