การพัฒนาคุณภาพชีวิต : หน้า 13/236

การพัฒนาคุณภาพชีวิต หากพิจารณาด้วยใจที่เป็นกลาง เราจะพบว่าแบบอย่างการพัฒนาชีวิตที่ดีที่สุด มีปรากฏในประวัติศาสตร์ และได้รับการยอมรับมาหลายพันปี ก็คือแบบอย่างการสร้างบารมีของสมเด็จพระสัมมาสัม พุทธเจ้า ซึ่งเป็นที่ยอมรับของบัณฑิตทั้งหลายมาแต่โบราณกาล และยังคงทนมั่นอยู่เสมอตราบถึงทุกวันนี้ เหตุที่ยืนทันสมัยก็เพราะเป็นที่ยอมรับ เนื่องจากเมื่อครั้งพระองค์ยังเป็นพระโพธิสัตว์ในชาติก่อนๆ โน้น พระองค์ก็เป็นมนุษย์ (มักชาติก็เกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน) มีชีวิตประสบกับร้อน หนาว ทุกข์ สุข เช่นเดียวกับปุถุชนทั่วไป แต่ครั้นเมื่อพระองค์เริ่มต้นทำความดีทีละอย่าง ทีละขั้น พัฒนาคุณภาพชีวิตไปทีละเล็กทีละน้อย จนเวลาผ่านไป คุณความดีที่เพิ่มพูนก็ทำให้สามารถบรรลุผลเป็นบุคคลลิขิตได้ในที่สุด ครั้นเมื่อเราพิจารณาศึกษาต่อไป ก็จะพบว่า จุดเริ่มต้นของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพระโพธิสัตว์ คือ ทาน (การให้) นั่นเอง เพราะการให้เป็นคุณธรรมที่เกี่ยวข้องระหว่างชีวิตต่อชีวิตเป็นพื้นฐานความดีของมนุษยชาติ ถ้าปราศจากการให้ เช่น พ่อแม่ไม่ให้การเลี้ยงดูลูก สามีภรรยาไม่แบ่งปันกัน ครูอาจารย์ไม่ให้การสั่งสอน คิซัย และชนทั้งหลายไม่ให้อภัยซึ่งกันและกัน โลกคงดำรงอยู่ไม่ได้ การให้เป็นสิ่งที่คนเราประพฤติปฏิบัติกันมานาน จนแทบจะกล่าวได้ว่า ที่โลกลิ้งดำรงอยู่ได้ทุกวันนี้ ก็เพราะการให้