ศาสตร์และศิลป์แห่งความเป็นครู : หน้า 205/216

แนวคิดสำหรับการฟื้นฟูการศึกษา หลังจากที่ได้อ่านหนังสือเล่มนี้ ตั้งแต่ต้นจนถึงปลายสุดท้ายนี้แล้ว เชื่อมั่นว่าผู้อ่านทุกคนคงจะมองเห็นตรงกันแล้วว่า ปัญหาสังคม วนเวียน ในสังคมไม่เฉพาะในบ้านเมืองเรา แม้ในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ล้วนมีเหตุปัจจัยพื้นฐานสำคัญยิ่งมาจากการที่ผู้คนส่วนใหญ่ขาดศีลธรรม หรือจะขอเรียกว่ามีปัญหาศีลธรรม และเหตุปัจจัยสำคัญของปัญหาศีลธรรม ก็คือปัญหาการจัดการศึกษา มีปัญหาเศรษฐกิจหรือการเมือง แต่ปัญหาเศรษฐกิจและการเมือง ตลอดจนปัญหาสังคมนั้นเป็นผลสืบเนื่องมาจากปัญหาการจัดการศึกษา ได้แก่ การจัดการการศึกษา ขาดความสมดุลย์ระหว่างวิชาการทางโลกและทางธรรม กล่าวคือ เน้นความสำคัญด้านวิชาการทางโลกมากกว่าด้านวิชาการทางธรรม ผลของการจัดการศึกษานี้ก็ คือ มิตรเที่ยม ที่ก่อให้เกิดปัญหา ร้ายแรงทุกอย่างในสังคมปัจจุบัน จากที่กล่าวมานี้จะเห็นว่า ปัญหาต่าง ๆ ในสังคมปัจจุบันเกี่ยวเนื่องกันเป็นลูกโซ่ ตราบใดที่ยังหาต้นตอบปัญหาที่แท้จริงไม่พบ ได้แต่คาดเดาว่าน่าจะเป็นปัญหานั้นปัญหานี้ แล้วลงมือแก้ไขก็จะไม่มีทางสำเร็จได้เลย มีแต่จะเพิ่มปัญหาใหม่ขึ้นมาอีก เข้าทำนองลิงติดฐานะนั่น อย่างไรก็ตามตามหนังสือเล่มนี้ยืนยันว่า ปัญหาที่ทำให้สังคมโลกวุ่นวายอยู่ในขณะนี้ ก็คือปัญหาศีลธรรม ถ้าทุกฝ่ายร่วมมือกันแก้ปัญหาศีลธรรมด้วยการฟื้นฟูการศึกษาอย่างจริงจัง ปัญหาอื่นๆ จะค่อยๆ ลดลงและหมดไปในที่สุด ซึ่งอาจจะต้องใช้เวลาย่างบ้าง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเหตุปัจจัยหลายอย่าง ที่สำคัญคือใครบ้างจะเข้ามาร่วมมือในการฟื้นฟูการศึกษา ศาสตรและศิลปแห่งความเป็นครู ๑๕๑ เพจหลวงพ่อทองต้ตัซ์โว