ศาสตร์และศิลป์แห่งความเป็นครู : หน้า 107/216

สำหรับครูบาอาจารย์ที่ยังไม่เคยมีประสบการณ์ อย่าพึงคิดโต้แย้งโดยยึดเอามาตรฐานของผู้ใหญ่เป็นเกณฑ์ตัดสิน อย่าคิดว่าขนาดผู้ใหญ่ยังทำไม่ได้ แล้วเด็กจะทำได้อย่างไร ขอให้นำทดลองดูดูก่อน โดยให้เด็กเล็กๆ ทั้งในระดับอนุบาลและประถม ทำสาธิในตอนเช้าก่อนเริ่มเรียนหนังสือทุกวัน ไม่ต้องนานนัก ประมาณไม่เกิน 10 นาที และถ้าเป็นไปได้ อาจจะให้ทำทุกกันชัวโมงของการเปลี่ยนไปเรียนวิชาใหม่ครั้งละไม่เกิน 10 นาที ไม่เกิน 1 สัปดาห์เท่านั้น แน่นอนเหลือเกินว่าท่านจะพบว่าลูกศิษย์แต่ละคนมีสัยประดิษฐ์ อ่อนโยน ว่านอนสอนง่าย ปกครองง่ายขึ้น ช่วยให้ท่านไม่ต้องจับปูใส่กระง่อใหญ่ต่อไป เด็กเล็กที่เคยฝึกสมาธิเป็นประจำ ถหยุดไปสักระหนึ่งประสบการณ์ภายในก็อาจจะเลื่อนหายไป ทำเนองเดียวกับการเรียนวิชาการต่างๆ เช่น ภาษาอังกฤษ เรียนสักระยะหนึ่งแล้วหยุดเรียนไปนานๆ ก็อาจมะลืมเลือนสิ่งที่เคยเรียนไปแล้ว อย่างไรก็ดี ถ้าหวนกลับไปเรียนภาษาต่างประเทศนั้นอีก ก็อาจจะรี้ฟื้นความจำ และสามารถเรียนรู้ได้เร็วกว่าผู้ที่ไม่เคยเรียนมาก่อนเลย ให้ท่านองเดียวกัน เด็กที่เคยฝึกสมาธิในสมัยที่อยู่ชั้นอนุบาลและประถม แล้วเลิกไป ครั้งเมื่อเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ปรารถนาจะฝึกสมาธิ ก็อาจสามารถทำได้ไม่ยากนัก เพราะเคยมีประสบการณ์มาแล้ว ความทรงจำของเด็กอนุบาลอาจตรงตลอดไป ในสมัยก่อนการเรียนการสอนในโรงเรียนจะมีท่องจำ หรือเรียกว่าอายานให้ลูกเรียนท่องกันตั้งแต่ชั้นประถมถึงมัธยม สำหรับเด็ก ศาสตรและศิลป์แห่งความเป็นครู ณ เพจหลวงพ่อทัตตโช