การอบรมคุณธรรมในเด็ก : หน้า 95/216

ซึ่งครูต้องเป็นทั้งผู้ฝึก และเป็นตัวอย่างให้แก่เด็ก ผู้ฝึกต้องเช่นและให้เด็กเห็นว่า อบายมุขทั้ง 6 มิจฉาวณิชชา และมีฉาอาอาชีวะต่าง ๆ นั้น ก่อนให้เกิดทุกข์และโทษะแก่ชาวโลกนี้และโลกหน้าอย่างไร ก่อนให้เกิดทุกข์และโทษะแก่ชาวโลกอย่างไร ขณะเดียวกันครูเองก็ต้องไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งชั่วร้ายเหล่านั้นอย่างเด็ดขาด 6. สัมมาวายามะ คือ ความพยายามถูกต้อง สิ่งที่ครูต้องเข้าใจและปฏิบัติตามแนวแห่งสัมมาวายามะได้แก่ อ) การปรารถนาความเพียรตามหลักพรหม ๔ ซึ่งเป็นการเพาะนิสัยบุคคลให้คุณธรรมพื้นฐาน ๓ ประการ คือ ความเคารพ ความอดทน และความมีวินัยโดยอัตโมมัติ ๒) ครูมีหน้าที่โดยตรงในการปลูกฝังอบรมคุณธรรมหรือธรรมะ ดังนี้ - ความเคารพ ฝึกได้โดยให้ครูย่อมรายชื่อคุณความดีของบุคคล สถานที่ ฯลฯ อธิบายข้อดีหรือประโยชน์ของพิธีกรรม หนังสือ วรรณกรรม งานศิลปะ ฯลฯ - ความอดทน ฝึกได้โดยให้ครูร่วมกันทำกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งกิจกรรมในหลักสูตร และนอกหลักสูตร ทั้งกิจกรรมในห้องเรียนและนอกห้องเรียน ตามความเหมาะสมด้วยประการต่าง ๆ และบเทฝึกที่ขาดไม่ได้คือ การทำสมาธิภาวนา หรือการบริหารจิต ทั้งนี้เพราะ เมื่อใดสงบย่อมเกิดปัญญา เมื่อเกิดปัญญาย่อมให้เกิดความคิดและกำลังใจที่จะฟื้นฟูอุปสรรคต่าง ๆ ให้ประสบผลสำเร็จได้ตามเป้าหมาย - ความมีวินัย ฝึกได้โดยการตรงต่อเวลา เช่น เข้าเรียน