บทนำ : หน้า 11/220

บทนํา โย โว อานนฺท มยา ธมฺโม จ วินโย จ เทสิโต ปญฺญตฺโต โส โว มมจุจเยน สตฺถา (ท.ม.10/141/178) แปลว่า : “ดูกรอานนท์ ธรรมแลวินัยใด ที่เราได้แสดงแล้ว และบัญญัติแล้ว แก่เธอทั้งหลาย ธรรมแลวินัยนั้น จักเป็นศาสดาของเธอทั้งหลาย ในเมื่อเราล่วงลับไป จากพระดำรัสเบื้องต้น เป็นการเน้นย้ำจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า ใครก็ตามที่ ต้องการจะเรียนรู้พระพุทธศาสนาและต้องการเป็นชาวพุทธที่แท้จริง หลังจากที่พระองค์เสด็จ ดับขันธปรินิพพานแล้ว จะต้องศึกษาพระธรรมและวินัยที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้อย่างแน่แท้ เพื่อจะได้เดินตามรอยบาทพระศาสดาไปสู่เป้าหมายสูงสุด ตามพระพุทธดำรัสที่ว่า “อานนท์ เราตถาคตตั้งศาสนานี้ขึ้นมาไม่ใช่เพื่อดูเล่น ไม่ใช่เพื่อสนุก แต่เพื่อหวัง ว่ากุลบุตร กุลธิดา ต่อไปในอนาคตผู้ปรารถนาอยากจะออกจากทุกข์จะได้เข้ามา” พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งความจริง ไม่เคยบังคับใครให้เชื่อตาม แต่เปิด โอกาสให้บุคคลผู้มีปัญญาที่ต้องการจะพ้นจากทุกข์เข้ามาศึกษา ปฏิบัติ เพื่อให้รู้แจ้งเห็นจริง ด้วยตนเอง แม้ในปัจจุบันพระพุทธศาสนาจะไม่ได้รุ่งเรืองดั่งสมัยพุทธกาลก็จริง แต่ก็ยังเหลือ พระธรรมคำสอนที่ได้ร้อยเรียงไว้ในพระไตรปิฎกให้ศึกษาอยู่ แม้เราจะไม่ได้ศึกษาทั้งหมดหรือยังศึกษาได้ไม่ละเอียดลึกซึ้งก็ตาม ถึงอย่างนั้นก็ได้ ประโยชน์ เนื่องจากคำสอนในพระไตรปิฎกมีแต่เนื้อหาที่เป็นประโยชน์ เป็นความจริงของ โลกและชีวิต เป็นสิ่งสำคัญที่มนุษย์ทุกคนจะต้องรู้ แม้ผู้ศึกษาจะจำธรรมะได้เพียงข้อเดียวแต่ หากนำไปปฏิบัติอย่างจริงจังก็จะนำชีวิตไปในทางที่ดีได้ พระไตรปิฎกยังเป็นหลักฐานยืนยันการปฏิบัติธรรม เมื่อมีข้อโต้แย้งสงสัยในธรรมะ ปฏิบัติต่าง ๆ ก็มีพระไตรปิฎกเป็นหลักในการพิจารณา การที่ต่างคนต่างเชื่อโดยถือเอาความ เห็นของตนโดยไม่มีหลักอ้างอิง จะทำให้ถกเถียงกันจนเกิดความแตกแยกและหาข้อสรุปไม่ได้ การศึกษาพระไตรปิฎกจึงเป็นแนวทางหลักที่จะช่วยแก้ปัญหานี้ แต่ในกรณีนี้จะต้องศึกษาให้ แตกฉานจนแทงตลอดในพุทธธรรม จึงจะอธิบายข้อสงสัยข้อขัดแย้งทั้งปวงได้อย่างกระจ่าง 2 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น บ ม