ข้อความต้นฉบับในหน้า
6.งานวิจัยระดับนานาชาติ พระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์นี้ สามารถแปลงบาลี
อักษรไทยเป็นอักษรโรมันได้ทุกแห่งตามที่ต้องการ ทำให้เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาพระพุทธ-
ศาสนาและภาษาบาลีในระดับสากล
ในปัจจุบัน พระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์นอกจากชุดของมหาวิทยาลัยมหิดลแล้ว
ยังมีชุดมูลนิธิธรรมกายร่วมกับสมาคมบาลีปกรณ์ ชุดฉัฏฐสังคีติของพม่า ชุดมหาจุฬาฯ ชุด
มหามกุฏฯ และชุดธรรมทานอีกด้วย ผู้สนใจสามารถนำมาศึกษาค้นคว้าได้ตามอัธยาศัยของตน
ซึ่งแต่ละชุดนั้นก็มีจุดดี และจุดบกพร่องอยู่ไม่มากก็น้อย เพื่อรอคอยการปรับปรุงแก้ไขต่อไป
9.7 พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรไทย
ภาษาบาลีเป็นภาษาของชาวมคธทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย ซึ่ง
พระพุทธองค์ทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแถบนั้น โดยภาษาถิ่นคือมคธ และภาษาบาลีเป็น
รูปลักษณ์หนึ่งของภาษาอินโดอารยันสมัยกลางที่อินเดียสืบทอดกันมา และเป็นภาษาเฉพาะ
กิจที่สร้างขึ้นมา เพื่อบันทึกพุทธพจน์เท่านั้น วรรณคดีบาลีได้เกิดขึ้นตั้งแต่พุทธกาล ที่
พระองค์ได้ใช้แสดงธรรม แล้วก็เจริญรุ่งเรืองตามลำดับอันสมควร แม้ครั้งพุทธกาลก็มีพระ
อานนท์เท่านั้นที่ทรงจำพระพุทธพจน์ได้หมด พระเถระองค์อื่น ๆ ก็ทรงจำได้เพียงหนึ่งปิฎก หรือ
หนึ่งนิกายกับอรรถาธิบาย ซึ่งอยู่กับความสามารถของตน เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว จึงจำเป็นต้องมี
การอธิบายความที่ทรงจำไว้เป็นเหตุให้มีอัฏฐกถาอธิบายพระบาลี และฎีกาอธิบายอัฏฐกถา และ
เรียกพระธรรมที่พระพุทธองค์ทรงแสดงเอง และพระธรรมที่พระสาวกที่แสดงไว้ในพุทธกาล และ
หลังพุทธกาลว่า พระบาลี
พระบาลีหรือพระไตรปิฎกที่พิมพ์เป็นอักษรไทยและแปลเป็นภาษาไทย 45 เล่มนั้น
ท่านได้แบ่งออกเป็น 7 หมวด คือ รส 1, พระธรรมวินัย 2, พจน์ 3, ปิฎก 3, นิกาย 5, องค์ 9,
และพระธรรมขันธ์ 84,000
พระไตรปิฎกฉบับภาษามคธ หรือภาษาบาลีนั้น ไม่มีอักษรสําหรับเขียนของตนโดย
เฉพาะ แต่ได้รับการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ในประเทศที่มิใช่เจ้าของภาษามคธเวลาต่อมา
เดิมอักษรภาษามคธแทบจะไม่ได้ใช้บันทึกเป็นพระไตรปิฎกเลย เพราะเป็นภาษาที่ใช้พูด ไม่
นิยมใช้เป็นอักษรบันทึก หรืออาจจะเป็นเพราะว่าอุปกรณ์ใช้เขียนในยุคนั้นยังไม่แพร่หลาย หรือ
พกพาลำบาก การที่ภิกษุจะไปหาวัสดุต่าง ๆ หรือใช้ให้ผู้อื่นไปหาอาจผิดพระวินัย พระสาวกใน
ยุคนั้นมีสติปัญญาทรงจำมุขปาฐะจะสะดวกกว่าการบันทึก พระสงฆ์ยุคแรกมิได้พักอาศัย
200 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น
พ