พระไตรปิฎกเบื้องต้น : หน้า 192/220

ส่วนฉบับที่ค้นพบ ณ เมืองกิลลิต ประเทศปากีสถานนั้น ได้พิมพ์ออกเผยแผ่แล้ว 8 เล่ม ว่าด้วยเรื่องพระวินัยของนิกายมูลวาสติวาท 16 เรื่อง คือ ปรวรชยา, โปสถะ, ปรวารณา วรษะ, จรัมมะ, ไภสัชชะ, จีวระ, กฐินะ, โกสัมพกะ, กรมะ, ปัณฑโลหิตกะ, ปุทคละ, ปริวาสิกะ, โปสถสถาปนะ, ศยนาสนะ และสังฆเภทะ ท่านเอดวาด เจ โทมัส ยังได้บอกชื่อเรื่องต่างจากนี้และเพิ่มคำว่า “วัสดุ” ท้ายคำ ด้วย เช่น สยนาสนะ เปลี่ยนเป็นอธิกรณวัสดุ และสังฆเภทะ เปลี่ยนเป็น ศยนาสนวัสดุ นอกจากนี้แล้วยังมีคัมภีร์พระปาติโมกข์ภาษาสันสกฤต 2 ฉบับ คือ ปราติโมกษสูตร ของมหาสังฆิกะ และปราติโมกษสูตร ภิกษุวายกะ ได้พิมพ์เผยแผ่ในประเทศอินเดียแล้ว อนึ่ง Prof.Banyui Nanjio แห่งมหาวิทยาลัยโอตานี ประเทศญี่ปุ่น ได้แสดงพระวินัยฉบับภาษา สันสกฤตไว้ 3 นิกาย คือ นิกายสรวาสติวาท นิกายมูลวาสติวาทิน และนิกายธรรมคุปตะ พระสุตตันตปิฎก พระสุตตันตปิฎก ภาษาสันสกฤตแบ่งออกเป็น อาคม 5 คือ ทีรฆาคม, มัธยมาคม, ส้มยุกตาคม, เอโกตตราคม และกรุทราคม และมีคัมภีร์อุทาน ธรรมบท สถวีรคาถา วิมานวัตถุ พุทธวงศะ ซึ่งตรงกับฉบับภาษาบาลีในขุททกนิกาย ส่วนคัมภีร์สุตรนิบาตคงพบ แต่เศษเสี้ยว ซึ่งต้นฉบับพบที่มณฑลซินเกียงของจีนในปัจจุบัน ทีรฆาคม มีพระสูตรเพียง 30 สูตร ซึ่งน้อยกว่าฉบับภาษาบาลี 4 สูตร และลำดับ พระสูตรก็ไม่เหมือนกันอีกด้วย นอกจากนี้แล้วยังพบคัมภีร์เศษเสี้ยวของพระสูตรอีก 2 สูตร คือ สังคีติสูตร และอาฏานาฏิยสูตร มัธยมาคม มีพระสูตร 222 สูตร ซึ่งตรงกับฉบับภาษาบาลีอังคุตตรนิกาย 82 สูตร สังยุตตนิกาย 10 สูตร ทีฆนิกาย 9 สูตร และที่เหลือเหมือนในมัชฌิมนิกาย ในคัมภีร์ เศษเสี้ยวยังพบอีก 2 สูตร คือ อุปาลีสูตรและศุภสูตร สมยุกตาคม แบ่งออกเป็น 50 ภาค ประกอบด้วย 318 สูตร บางพระสูตรไปรวม อยู่ในทีรฆาคม มัธยมาคม และเอโกตตราคม นอกจากนี้แล้วในคัมภีร์เศษเสี้ยวยังมีพระสูตร ในสมยุกตาคมอีก 3 สูตร คือ ปวารณาสูตร จันโทรปมสูตร และศักติสูตร เอโกตตราคม แบ่งออกเป็น 52 ภาค แต่ไม่ได้ระบุว่ามีกี่สูตร คัมภีร์นี้ยังคงมีความ คล้ายคลึงกันมาก เนื่องจากฝ่ายสันสกฤตเองมีพระสูตรน้อยมาก บทที่ 9 พระไตรปิฎก จ า ก อ ดี ต - ปัจจุบัน DOU 183