การพิมพ์พระไตรปิฎกในรัชกาลที่ 7 : หน้า 93/220

นอกจากนี้ได้เพิ่มเติมท้ายเล่ม 44 ที่ขาดหายไปครึ่งหนึ่งคือ อนุโลมติกติกปัฏฐาน และอนุโลมทุกทุกปัฏฐานให้สมบูรณ์ด้วย ตามจำนวนดังกล่าวนี้ เมื่อคิดเป็นเล่มจึงมีหนังสือ ขาดหายไป ต้องพิมพ์เพิ่มเติมใหม่ถึง 7 เล่ม แต่เพราะเหตุที่ฉบับพิมพ์ในครั้งรัชกาลที่ 5 แยก คัมภีร์ยมกแห่งอภิธรรมปิฏกออกเป็น 3 เล่ม ส่วนในการพิมพ์ครั้งหลังรวมเป็นเพียง 2 เล่ม จำนวนเล่มที่ขาดหายจึงเป็นเพียง 6 เล่ม คือฉบับพิมพ์ในรัชกาลที่ 5 มี 39 เล่ม ฉบับพิมพ์ใน รัชกาลที่ 7 มี 45 เล่มด้วยประการฉะนี้ อย่างไรก็ดี การพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นเล่มหนังสือนี้ แม้ในขั้นแรกจะไม่สมบูรณ์ แต่ ก็เป็นประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้าทางพระพุทธศาสนาสะดวกยิ่งขึ้น เป็นการวางรากฐาน อย่างสำคัญแห่งพระพุทธศาสนาในประเทศไทย เป็นพระราชกรณียกิจอันควรสรรเสริญยิ่งแห่ง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 5.4 สมัยที่ 4 รัชกาลที่ 7 กรุงเทพฯ หลักฐานเรื่องนี้ในหนังสือรายงานการสร้างพระไตรปิฎกสยามรัฐ พิมพ์ขึ้นในสมัย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 แสดงรายละเอียดการจัดพิมพ์พระไตรปิฎก ระหว่าง พ.ศ. 2468 ถึง พ.ศ. 2473 มีข้อที่พึงกล่าวเกี่ยวกับการจัดพิมพ์พระไตรปิฎกครั้งนี้ คือ 1.ได้ใช้เครื่องหมายและอักขรวิธีตามแบบของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสซึ่งทรงคิดขึ้นใหม่ แม้การจัดพิมพ์จะกระทำ ในสมัยที่พระองค์ท่านสิ้นพระชนม์แล้ว 2. พิมพ์ 1,500 จบ พระราชทานในราชอาณาจักร 200 จบ พระราชทาน ในนานาประเทศ 450 จบ เหลืออีก 850 จบ พระราชทานแก่ผู้บริจาค ทรัพย์ขอรับหนังสือพระไตรปิฎก 3. การพิมพ์พระไตรปิฎกในครั้งนี้ นับว่าได้เพิ่มเติมส่วนที่ขาดอยู่ให้สมบูรณ์ โดยใช้ฉบับลานของหลวง (เข้าใจว่าฉบับนี้สืบเนื่องมาจากรัชกาลที่ 1) คัดลอกแล้วพิมพ์เพิ่มเติมจากส่วนที่ยังขาดอยู่ 84 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น