พระอภิธรรมปิฎก : หน้า 118/220

3. พระอภิธรรมปิฎก แบ่งออกเป็น 7 คัมภีร์ คือ 1. สังคณี = สง 2. วิภังค์ = วิ 3. ธาตุกถา = ธา 4. ปุคคลบัญญัติ = ปุ 5. กถาวัตถุ ก 6. ยมก 7. ปัฏฐาน ย ป มีอักษรย่อว่า สัง วิ ธา ปุ ก ย ป ดังนั้นจึงเป็นอันว่า หัวใจย่อแห่งพระไตรปิฎก คือ ปา ปา ม จ ป ; ทีม สํ องฺขุ ; ธา ปุ ก ย ป สําหรับเนื้อหารายละเอียดของคัมภีร์ในแต่ละปิฎกจะนำเสนอโดยย่อพอสังเขปดังนี้ สัง วิ 1. พระวินัยปิฎก คือ ประมวลพุทธบัญญัติเกี่ยวกับระเบียบปฏิบัติ ขนบธรรมเนียม ประเพณี วิถีชีวิต และวิธีดำเนินกิจการต่าง ๆ ของภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์ พระวินัยซึ่งเป็น พุทธบัญญัตินี้ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ อาทิพรหมจริยกาสิกขาและอภิสมาจาริกาสิกขา พระวินัย อาทิพรหมจริยกาสิกขา หมายถึงหลักการศึกษาอบรมในฝ่ายบทบัญญัติหรือข้อปฏิบัติ อันเป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ที่พระพุทธองค์ทรงบัญญัติไว้เป็นพุทธอาณา เพื่อ ป้องกันความประพฤติเสียหายและวางโทษแก่ภิกษุ ผู้ล่วงละเมิดโดยปรับอาบัติ หนักบ้าง เบาบ้าง พระสงฆ์สวดทุกกึ่งเดือน เรียกว่า พระปาติโมกข์ อภิสมาจาริกาสิกขา หมายถึง หลักการศึกษาอบรมในฝ่ายขนบธรรมเนียมเกี่ยวกับ มรรยาทและความเป็นอยู่ที่ดีงามสำหรับชักนำความประพฤติ ความเป็นอยู่ของ พระสงฆ์ให้ดีงาม มีคุณค่าน่าเลื่อมใสศรัทธายิ่งขึ้นไป ดังนั้นอาทิพรหมจริยกาสิกขา และอภิสมาจาริกาสิกขาทั้ง 2 ส่วนนี้รวมกันเรียกว่า บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 109