พระอภิธรรมปิฎก : หน้า 193/220
DOU PD 005 พระไตรปิฎกเบื้องต้น : หน้า 193/220 พระอภิธรรมปิฎก พระอภิธรรมปิฎกฝ่ายสันสกฤต ซึ่งอยู่ในพากย์จีนของนิกายสรวาสติวาท มีลักษณะเหมือนหัวข้อธรรมในคัมภีร์พระสูตรทั่วไป ไม่ซับซ้อนยากเหมือนฉบับบาลี แต่ฝ่าย สันสกฤตก็ยืนยันว่าเป็นธรรมเก่าแก่เกิดขึ้นก่อน พ.ศ. 300 และได้ระบุชื่อพระเถระผู้
1 ครั้ง
สรุปเนื้อหา
พระอภิธรรมปิฎก พระอภิธรรมปิฎกฝ่ายสันสกฤต ซึ่งอยู่ในพากย์จีนของนิกายสรวาสติวาท มีลักษณะเหมือนหัวข้อธรรมในคัมภีร์พระสูตรทั่วไป ไม่ซับซ้อนยากเหมือนฉบับบาลี แต่ฝ่าย สันสกฤตก็ยืนยันว่าเป็นธรรมเก่าแก่เกิดขึ้นก่อน พ.ศ. 300 และได้ระบุชื่อพระเถระผู้แต่งไว้ด้วย ไม่อ้างว่าเป็นพระพุทธพจน์เหมือนฝ่ายเถรวาท อย่างไรก็ตามนิกายสรวาสติวาทได้ชื่อว่าเป็น นิกายนับถืออภิธรรม ดังนั้นจึงมีคัมภีร์อภิธรรม ภาษยะหรืออรรถกถา และปกรณ์วิเศษมากมาย เช่น คัมภีร์อภิธรรมโกศะของท่านวสุพันธุ์ ท่านกาตยายนีบุตร เป็นต้น คัมภีร์อภิธรรมมหาวิภาษาศาสตร์ของ พระอภิธรรมฝ่ายสันสกฤต แบ่งเป็น 7 คัมภีร์ คือ 1 ) ชญานปรัสถานะ 2) สังคีติประยายะ 3) ปรกรณปาทะ 4) วิชญานกายะ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ 5) ธาตุกายะ 6) ธรรมสกันธะ 7) ปรัชญปติศาสตระ 1. ชญานปรั
หัวข้อประเด็น
- พระอภิธรรมปิฎก
ข้อความต้นฉบับในหน้า
พระอภิธรรมปิฎก
พระอภิธรรมปิฎกฝ่ายสันสกฤต ซึ่งอยู่ในพากย์จีนของนิกายสรวาสติวาท
มีลักษณะเหมือนหัวข้อธรรมในคัมภีร์พระสูตรทั่วไป ไม่ซับซ้อนยากเหมือนฉบับบาลี แต่ฝ่าย
สันสกฤตก็ยืนยันว่าเป็นธรรมเก่าแก่เกิดขึ้นก่อน พ.ศ. 300 และได้ระบุชื่อพระเถระผู้แต่งไว้ด้วย
ไม่อ้างว่าเป็นพระพุทธพจน์เหมือนฝ่ายเถรวาท อย่างไรก็ตามนิกายสรวาสติวาทได้ชื่อว่าเป็น
นิกายนับถืออภิธรรม ดังนั้นจึงมีคัมภีร์อภิธรรม ภาษยะหรืออรรถกถา และปกรณ์วิเศษมากมาย
เช่น คัมภีร์อภิธรรมโกศะของท่านวสุพันธุ์
ท่านกาตยายนีบุตร เป็นต้น
คัมภีร์อภิธรรมมหาวิภาษาศาสตร์ของ
พระอภิธรรมฝ่ายสันสกฤต แบ่งเป็น 7 คัมภีร์ คือ
1 ) ชญานปรัสถานะ
2) สังคีติประยายะ
3) ปรกรณปาทะ
4) วิชญานกายะ
ดังรายละเอียดต่อไปนี้
5) ธาตุกายะ
6) ธรรมสกันธะ
7) ปรัชญปติศาสตระ
1. ชญานปรัสถานะ เป็นผลงานของท่านกาตยายนบุตร มีฉบับของ
ท่านสังฆเทวะ แห่งกัศมีระ และท่านกูโฟเนียน (ธรรมปริยะ) แปลสู่ภาษาจีนราว พ.ศ. 926
โดยชื่อว่า “อภิธรรมาษฎรรณถะ” ต่อมาสมณเฮียนจังหรือพระถังซัมจั๋งได้แปลอีกเมื่อราว พ.ศ.
1180-1203 โดยให้ชื่อว่า “อภิธรรมศาสตระ” ประกอบด้วย 8 กัณฑ์ หรือบท 44 วรรค คือ
กัณฑ์ที่ 1 ชื่อสังกิรณะ มี 8 วรรค คือ “โลกุตตระ ชญานะ ปุทคละ ศรัทธา
อหิกตา รูปะ อนารถะ และเจตนา”
กัณฑ์ที่ 2 ชื่อ “สังโยชนะ”
กัณฑ์ที่ 3 ชื่อ “ชญานะ”
กัณฑ์ที่ 4 ชื่อ “กรรม”
กัณฑ์ที่ 5 ชื่อ
5 “จตุรมหาภูตะ”
กัณฑ์ที่ 6 ชื่อ “อินทริยะ”
กัณฑ์ที่ 7 ชื่อ “สมาธิ”
กัณฑ์ที่ 8 ชื่อ “ทฤษฎี”
8
184 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น
หน้าหนังสือทั้งหมด
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
หนังสือที่เกี่ยวข้อง
Load More