พระไตรปิฎกภาษาสันสกฤต : หน้า 191/220

บทที่ 9 พระไตรปิฎกจากอดีต-ปัจจุบัน 9.1 พระไตรปิฎกภาษาสันสกฤต พระไตรปิฎกภาษาสันสกฤตมีหลายนิกายด้วยกัน แต่ที่ค้นพบและจะนำมากล่าวนี้ เป็นของนิกายสรวาสติวาทเท่านั้น ซึ่งมีการค้นพบต้นฉบับพระวินัยปิฎกและพระสุตตันตปิฎก หลายฉบับในเขตเอเชียกลาง และค้นพบพระไตรปิฎกบางส่วนในเมืองโคปาลปุระ นอกจากนี้ ยังได้ค้นพบคัมภีร์เศษเสี้ยว (Fragments) ของพระวินัย ในเมืองกิลกิต ประเทศปากีสถาน และ มีการคัดลอกต้นฉบับพระวินัยฝ่ายสันสกฤตในทิเบตหลายฉบับ เช่น วินัยสูตร วินัยสูตรฎีกา เป็นต้น พระไตรปิฎกภาษาสันสกฤตได้แปลสู่พากย์ภาษาจีนเป็นส่วนใหญ่ พระสูตรที่มีชื่อ เหมือนกับฉบับภาษาบาลี แต่มีเนื้อหาไม่เหมือนกัน อาจจะเป็นเพราะผู้แปลไม่รู้ภาษาจีนดีพอ หรือชาวจีนไม่รู้ภาษาสันสกฤตดีพอก็ได้ นิกายสรวาสติวาทแบ่งพระไตรปิฎกออกเป็น 3 คือ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก พระวินัยปิฏก พระวินัยปิฏกฝ่ายสันสกฤตนี้ แบ่งออกเป็น 3 คือ 1) วินยวิภังค์ ตรงกับสุตตวิภังค์ฉบับบาลี 2) วินยวัสดุตรงกับขันธกะฉบับบาลี 3) วินยกษุทระ และอุตตรครัณถะ ตรงกับปริวารวัคค์ฉบับบาลี ส่วนฉบับทิเบตได้จัดลำดับสลับกัน โดยเริ่มต้นด้วยวัสดุ ตามด้วยวินยวิภังค์ ส่วนภิกษุปราติโมกษะ ภิกษุณีปราติโมกษะ และภิกษุณีวิภังค์จัดพิมพ์แยกเล่ม คัมภีร์เศษเสี้ยวพระวินัยภาษาสันสกฤต ฉบับที่พบในเอเชียกลางมี 4 เล่ม คือ 1) ว่าด้วยบิณฑบาตของภิกษุ 2) ว่าด้วยการใช้เตียง ตั่ง และไม้เท้า ฯลฯ 3) ว่าด้วยไตรสรณคมน์ 4) ยังไม่ทราบว่าเรื่องอะไร 182 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น