พระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์ : หน้า 208/220

9.6 พระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์ สำนักคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้บันทึกข้อมูลพระไตรปิฎกฉบับภาษา บาลีอักษรไทยทั้งหมด 45 เล่ม มีข้อมูลถึง 25 ล้านตัวอักษร สำเร็จในปีพ.ศ. 2531 โดยใช้เวลาถึง 7 เดือน มีชื่อโปรแกรมว่า BUDSIR ทำให้งานค้นคว้าพระพุทธพจน์ในพระไตรปิฎก สะดวกรวดเร็ว ถูกต้องแม่นยำ และสมบูรณ์ที่สุด โครงการนี้ ถือว่าเป็นการเทอดพระเกียรติ และแสดงถึง ความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน เนื่องในวโรกาสรัชมังคลาภิเษก 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2531 พระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์ในจานเลเซอร์นี้ ได้บรรจุชุดภาษาบาลีในอักษร โรมันด้วย เพื่อให้ชาวต่างชาติได้ศึกษาสะดวก อีกทั้งเป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปยังต่าง ประเทศด้วย ชุดอักษรโรมันนี้ได้ปริวรรตด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์จากต้นฉบับของไทย มี ข้อมูลรวมทั้งสิ้น 30.13 ล้านตัวอักษร BUDSIRและพระไตรปิฎกฉบับคอมพิวเตอร์สามารถแสดงการแปลงบรรทัดต่อ บรรทัดของพระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย และอักษรโรมันได้อย่างรวดเร็ว ทำให้มี ประโยชน์หลายประการด้วยกัน คือ 1. งานสืบค้น ในการค้นคำ หรือศัพท์ ไม่ว่าจะเป็นคำศัพท์ทั่วไป หรือศัพท์ธรรมะ การค้นชื่อหรือสาธารณนาม การค้นวลีและประโยคสำนวนแบบ การค้นข้อความ การค้นบทสวด หลักธรรม และหลักวินัยต่าง ๆ 2. งานตรวจสอบ ในการตรวจสอบการอ้างอิงภายนอก ตรวจสอบเนื้อหาภายใน ตรวจสอบความหมาย และตรวจสอบความน่าเชื่อถือและข้อปฏิบัติต่าง ๆ 3. งานประมวล โดยเฉพาะการจัดทำพจนานุกรม และสารานุกรม เช่น เก็บ รวบรวมคำศัพท์ในพระไตรปิฎกได้ครบถ้วนสมบูรณ์ เก็บความหมายนัยต่าง ๆ หาตัวอย่างได้ง่าย แสดงหลักฐานที่มาได้บริบูรณ์ แสดงการใช้จริงในคัมภีร์ให้เห็นได้ในทุกกรณีว่า ศัพท์นั้น ๆ จะ มีความหมายนั้น ๆ ในปริมาณเช่นใด การใช้งานในข้อนี้เกื้อกูลต่อการจัดทำพจนานุกรมภาษาไทย 4. งานวิจัยและวิทยานิพนธ์ ประโยชน์ข้อนี้ต้องอาศัยการรวบรวมวิเคราะห์และ ประสานเชื่อมโยงข้อมูลต่าง ๆ เป็นอันมาก 5. งานสังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎกโปรแกรมนี้ช่วยให้มีความถูกต้องแม่นยำ สอดคล้อง รอบคอบทั่วถึง และครบถ้วนสมบูรณ์ในการชำระพระไตรปิฎก บทที่ 9 พระไตรปิฎก จ า ก อ ดี ต - ปัจจุบัน DOU 199