พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน : หน้า 201/220

นักปราชญ์ชาวญี่ปุ่นชื่อ Prof.Mizuno ได้แสดงทัศนคติว่า บรรดาพระพุทธศาสนา ทุกนิกาย นิกายเถรวาท ซึ่งเป็นนิกายใหญ่สายหินยานนิกายเดียวเท่านั้น ที่จัดว่ามีพระไตรปิฎก จะเห็นได้ว่าพระไตรปิฎกฉบับภาษาญี่ปุ่นถึงจะมีหลายเล่ม แต่ก็ยัง ครบสมบูรณ์ภาษาเดียว ถือว่าไม่สมบูรณ์เหมือนฉบับบาลี 9.4 พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน ชาวอังกฤษชื่อ Prof.T.W.Rhys Davids เป็นผู้ก่อตั้งสมาคมบาลีปกรณ์ขึ้น โดยมีชื่อ เป็นภาษาอังกฤษว่า Pail Text Society หรือ PTS. ณ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ท่านได้ พิมพ์เผยแผ่พระไตรปิฎก 2 ฉบับ คือ ฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน และฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษ รวมทั้งอรรถกถา และปกรณ์วิเสส ตามวัตถุประสงค์ของสมาคมบาลีปกรณ์ นักวิชาการทาง พระพุทธศาสนาในประเทศต่าง ๆ นิยมอ้างอิงพระไตรปิฎกทั้ง 2 ฉบับดังกล่าว แต่ พระไตรปิฎกฉบับของสมาคมบาลีปกรณ์ก็ยังชื่อว่าได้แปลไปจากฉบับภาษาบาลีจากประเทศ ศรีลังกา โดยชาวตะวันตกได้มาศึกษาเล่าเรียนบาลีจนสามารถปริวรรตเป็นอักษรโรมัน และ แปลเป็นภาษาอังกฤษได้ แม้บางชุดจะไม่สมบูรณ์ก็ตาม ชาวตะวันตกเองก็ยังแสดงความเห็น ว่าพระไตรปิฎกภาษาบาลีฝ่ายเถรวาทสมบูรณ์ จึงได้จัดแปลเป็นภาษาอังกฤษ T.O.Ling กล่าว ไว้ในพจนานุกรมพุทธศาสน์ของเขาว่า พระไตรปิฎก หลักพุทธธรรมในคัมภีร์ภาษาบาลี ที่ นิกายเถรวาทเคารพนับถือ จัดว่าเป็นคำสอนแบบดั้งเดิมที่สุด และสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่พบมา สมาคมบาลีปกรณ์ หรือ Pali Text Society ชื่อย่อว่า PTS. ได้จัดพิมพ์พระไตรปิฎก ฉบับภาษาบาลีอักษรโรมันครบชุด โดยมีคณะทำงานในการปริวรรตภาษาบาลีสู่อักษรโรมัน แต่ละเล่มจะมีกองบรรณาธิการประจำตรวจชำระและปริวรรต ดังรายละเอียดต่อไปนี้ 1.Vinaya Pitaka พระวินัยปิฎกฉบับอักษรโรมัน มี 5 เล่ม เล่มที่ 1 มหาวรรค เล่มที่ 2 จุลลวรรค เล่มที่3 สุตตวิภังค์ภาค 1 (ปาราชิก, สังฆาทิเสส, อนิยต, นิสสัคคีย์) เล่มที่ 4 สุตตวิภังค์ภาค 2 (มหาวิภังค์, ภิกขุณีวิภังค์) และเล่มที่ 5 ปริวาร พิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1879 และครั้งสุดท้ายปี พ.ศ. 1997 โดยมี Hermann Oldenberg เป็นบรรณาธิการ พร้อมทั้งเขียน บทนำที่น่าสนใจไว้ในเล่มที่ 1 จาก 2. Suttanta Pitaka3 พระสุตตันตปิฎกฉบับอักษรโรมันมีครบทั้งหมดคือ 37 คือ เริ่ม 192 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น