การแบ่งประเภทพระไตรปิฎก : หน้า 18/220

1.2 พระไตรปิฎกแบ่งออกเป็นอะไรบ้าง เมื่อทราบแล้วว่า คำว่า “พระไตรปิฎก” แปลว่า 3 คัมภีร์ หรือ 3 ปิฎก จึงควร ทราบต่อไปว่า สามปิฎกนั้นมีอะไรบ้าง และแต่ละปิฎกนั้น มีความหมายอย่างไร 0 ปิฎก 3 นั้นแบ่งออกดังนี้ 1. วินัยปิฎก 2. สุตตันตปิฎก 3. อภิธรรมปิฎก วินัยปิฎก dol คมภรวาดวยวนย หรือ คัมภีร์ว่าด้วยวินัย หรือศีลของภิกษุ ภิกษุณี คัมภีร์ว่าด้วยพระธรรมเทศนาทั่ว ๆ ไป มีประวัติและ ท้องเรื่องประกอบ คัมภีร์ว่าด้วยข้อธรรมล้วน ๆ หรือข้อธรรมที่สำคัญไม่มี ประวัติและท้องเรื่องประกอบ แผนผังพระไตรปิฎก พระไตรปิฎก สุตตันตปิฎก ๆ อภิธรรมปิฎก คัมภีร์ว่าด้วยพระธรรมเทศนาทั่ว ๆ ไป คมภรวาดวย มีประวัติหรือท้องเรื่องประกอบ ศีลของภิกษุ ภิกษุณี ข้อธรรมล้วน ๆ ไม่มีประวัติและ ท้องเรื่องประกอบ 1.3 จากพระธรรมวินัยสู่พระไตรปิฎก จากบทพระธรรมคุณที่มีอยู่ในพระสูตรหลายสูตร เช่น ธชัคคสูตร ได้แสดงไว้ชัด ว่า สวากขาโต ภควตา ธมฺโม ซึ่งแปลว่า พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ดีแล้ว จะเห็น ได้ว่า คำว่า “พระธรรม” ในที่นี้ หมายเอาทั้งธรรมและวินัย ที่พระองค์ตรัสและบัญญัติไว้ทั้งหมด หรือคำที่ให้อุปสมบทแบบเอหิภิกขุอุปสัมปทาว่า สวากขาโต ธมฺโม พฺรหฺมจริย์ จรถ สมุมทุกขอนุตกิริยาย ซึ่งแปลว่า “ธรรมที่เรากล่าวไว้ดีแล้ว ท่านทั้งหลายจงประพฤติ พรหมจรรย์เพื่อทําที่สุดแห่งทุกข์โดยชอบ” คำว่า “ธรรม” ในที่นี้จึงหมายเอาทั้งวินัยที่พระองค์ ทรงบัญญัติไว้และธรรมที่พระองค์ทรงแสดง บทที่ 1 พระไตรปิฎกเบื้องต้น DOU 9