การถามและการตอบในพระวินัย : หน้า 20/220

อนึ่ง ในภิกขุณีวิภังค์ ฉัตตุปาหนวรรค สิกขาบทที่ 12 ว่า ปญฺห์ ปุจฺเฉยยาติ สุตฺตนฺเต โอกาส การาเปตวา วินย์ วา อภิธัมม์ วา ปุจฉติ อาปาติ ปาจิตติยสฺส ฯ วินเย โอกาส การาเปตวา สุตตนต์ วา อภิธมฺม วา ปุจฉติ อาปาติ ปาจิตติยสฺส ฯ อภิธมฺเม โอกาส การาเปตวา สุตตนต์ วา วินย์ วา ปุจฉติ อาปตฺติ ปาจิตติยสฺส ฯ แปลว่า “ภิกษุณี ผู้ถามปัญหากับภิกษุ ขอโอกาสอันใด ต้องถามอันนั้น ถ้าขอ โอกาสถามพระสูตรแล้ว กลับไปถามพระวินัยก็ดี ถามพระอภิธรรมก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ขอโอกาสถามพระวินัย กลับไปถามพระสูตร หรือพระอภิธรรม ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ขอโอกาสถามพระอภิธรรม กลับไปถามพระสูตรหรือพระวินัย ต้องอาบัติปาจิตตีย์” (3/477/255) ยังมีข้อความใน อปทานอุบาลีเถรวัตถุ หน้า 63 มีว่า สุตฺตนฺนํ อภิธมฺมญฺจ นวงค์ พุทฺธวจนํ วินยญฺจาปิ เกวล์ เอสา ธมฺมสภา คว แปลว่า “ข้าแต่พระจอมมุนี) พระสูตร พระอภิธรรม พระวินัย รวมพุทธวจนะ มีองค์ 9 ทั้งสิ้นนี้ เป็นธรรมสภาของพระองค์” ฯลฯ ข้อความดังกล่าวแสดงถึงการเรียกพระวินัย พระสูตร และพระอภิธรรม ได้มี มานานแล้ว แต่ยังไม่แยกออกชัด เป็นพระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก อย่างที่ปรากฏในยุคตั้งแต่สังคายนาครั้งที่ 3 เป็นต้นมา ดังบาลีว่า เตปิฏกํ พุทฺธวจน์ นาม พุทธสฺส ภควโต ธมฺมวินัยสุส สโมธานํ โหติ แปลว่า “พระพุทธพจน์คือพระไตรปิฎก เป็นที่รวมแห่งพระธรรมวินัยของ องค์ภควันต์พุทธเจ้า” บทที่ 1 พระไตรปิฎกเบื้องต้น DOU 11