พระไตรปิฎกคืออะไร : หน้า 17/220

บทที่ 1 พระไตรปิฎกเบี้องต้น 1. พระไตรปิฎกคืออะไร 1.1 ความหมายของพระไตรปิฎก ศาสนาทุกศาสนา ย่อมมีคัมภีร์หรือตำราทางศาสนาเป็นหลักในการสั่งสอน แม้เดิมจะมิได้ขีดเขียนเป็นลายลักษณ์อักษร แต่เมื่อมนุษย์รู้จักใช้ตัวหนังสือ ก็ได้มีการเขียน การจารึกคําสอนในศาสนานั้น ๆ ไว้ เมื่อโลกเจริญขึ้นถึงกับมีการพิมพ์หนังสือเป็นเล่ม ๆ ได้ คัมภีร์ศาสนาเหล่านั้นก็มีผู้พิมพ์เป็นเล่มขึ้นโดยลำดับ พระไตรปิฎก หรือที่เรียกในภาษาบาลีว่า “ติปิฎก” หรือ “เตปิฎก” นั้น เป็นคัมภีร์หรือตำราทางพระพุทธศาสนา เช่นเดียวกับไตรเวท ซึ่งเป็นคัมภีร์ของศาสนาพราหมณ์ ไบเบิ้ลของศาสนาคริสต์ อัลกุรอานของศาสนาอิสลาม กล่าวโดยรูปศัพท์ คำว่า “พระไตรปิฎก” แปลว่า 3 คัมภีร์ เมื่อแยกเป็นค่า ๆ ว่า “พระ + ไตร + ปิฎก + คำว่า “พระ” เป็นคำยกย่อง แปลว่า ประเสริฐ คำว่า “ไตร” ในภาษาบาลีใช้คำว่า “ติ” แปลว่า 3 คำว่า “ปิฎก” บาลีใช้คำว่า “ปิฎก” แปลได้ 2 นัย คือ 1. หมายถึง ภาชนะ (ภาชนตโถ) เช่น ตะกร้า เป็นต้น ดังประโยคบาลีที่ว่า อถ ปุริโส อาคาเฉยย กุททาลปิฎกมาทาย แปลว่า คราวนั้นบุรุษคนหนึ่งได้ถือจอบและ ตะกร้ามา 2. หมายถึง คัมภีร์ หรือตำรา (ปกรณ์มปิ ปิฏกนฺติ วุจฺจติ) อันเป็นปกรณ์ในการ บรรจุหรือจารึกคำสอน ดุจประโยคในกาลามสูตรว่า มา ปิฏกสมปทาเนน ท่านอย่าเชื่อ เพียงเพราะอ้างตำราหรือคัมภีร์ ดังนั้น พระไตรปิฎก จึงหมายถึง คัมภีร์หรือตำราที่รวบรวมคำสั่งสอนของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้เป็นหมวดหมู่ ไม่ให้กระจัดกระจาย คล้ายกระจาดหรือตะกร้าอันเป็น ภาชนะสําหรับใส่ของฉะนั้น 8 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น 8