โคตรภูบุคคล : หน้า 33/194

แต่ยังมีประเภทที่อยู่กึ่งกลาง คือ 50-50 ยังไว้ใจไม่ได้ ท่านเรียกว่า “โคตรภูบุคคล” คือ บุคคลที่เข้าถึงธรรมกายเบื้องต้น แต่ยังไม่แน่ว่าจะบรรลุมรรคผลนิพพานหรือไม่ ขึ้นอยู่กับ ความเพียรในลำดับต่อไป เป็นบุคคลที่ยังก้ำกึ่ง ระหว่างปุถุโคตรกับอริยโคตร ยังไม่สามารถ บรรลุอริยโคตร ดังนั้น กล่าวได้อีกนัยหนึ่งว่า โคตรภูบุคคล คือ บุคคลที่กำลังจะเปลี่ยนโคตร จากปุถุชนไปเป็นอริยบุคคล อุปมาได้กับเท้าขวาเหยียบนิพพาน ก้าวขึ้นถึงนิพพาน แต่ว่า เท้าซ้ายยังเหยียบโลกอยู่ ถ้าขยันมีความเพียรก็จะก้าวขึ้นไปสู่พระนิพพานได้ แต่ถ้าท้อถอย อ่อน ด้อยความเพียร ก็หงายหลังตกลงมาอยู่ในโลกอีกตามเดิม พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านได้ขยายความต่อไปว่า พระธรรมเทศนา โคตรภูบุคคลนี้เดินสมาบัติ เพ่งอริยสัจสี่เป็นอนุโลม ปฏิโลม จน หลุดพ้นจากกิเลสพวกสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาสแล้ว ตกศูนย์รับ กลับเป็นพระโสดาบัน เป็นอันว่าพระโสดาบันละกิเลสได้ 3 คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส แล้วกายโสดาบันนี้เดินสมาบัติ เพ่งอริยสัจสี่เป็นอนุโลม ปฏิโลม ต่อไปถึงขีดสุด ละกิเลสได้อีก 2 คือ กามราคะ พยาบาทขั้นหยาบ จึงเลื่อนชั้น ขึ้นเป็นสกทาคามี กายพระสกทาคามีเดินสมาบัติ เพ่งอริยสัจสี่ ทำนองเดียวกัน นั้นต่อไป ถึงขีดสุด ละกิเลสได้อีกสอง คือ กามราคะ พยาบาทขั้นละเอียด จึงเลื่อนชั้นเป็น พระอนาคามี แล้วกายพระอนาคามีเดินสมาบัติ เพ่งอริยสัจสี่ ทํานองเดียวกันนั้นต่อไปถึงขีดสุด ละกิเลสได้อีกห้า คือ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา จึงเลื่อนขึ้นจากพระอนาคามี เป็นพระอรหันต์ จิตของพระองค์ บริสุทธิ์ผุดผ่อง ปราศจากกิเลสทั้งมวล จึงได้พระเนมิตกนามว่า “อร” บทขยายความ เรื่องกิเลสในใจของกายต่าง ๆ อาจจะเข้าใจยากสักนิด แต่หากแสดงด้วยตารางต่อไปนี้ ก็จะช่วยให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ๆ 24 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ