การปฏิบัติมรรคมีองค์ 8 : หน้า 44/194

แต่การฝึกที่ค่อนข้างจะขาดกันเป็นปกติคือ การฝึกสติ (สัมมาสติ) และการฝึกสมาธิ (สัมมาสมาธิ) ครั้นพอลงมือฝึกสมาธิเมื่อไร เนื่องจากสมาธิกับสติเป็นองค์คุณคู่แฝดเกิด ร่วมกันไปอยู่แล้ว ใครฝึกสมาธิก็ได้ชื่อว่าฝึกสติ ใครฝึกสติก็ได้ชื่อว่าฝึกสมาธิ เพราะฉะนั้น เมื่อตั้งใจทำสมาธิให้ต่อเนื่องกันไป มรรคมีองค์ 8 ก็เกิดได้ครบสมบูรณ์ พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านเลยพูดรวบยอดให้เข้าใจง่ายว่า “เมื่อสมาธิจิตดีแล้ว ก็จะหลุดพ้นจากอาสวะ จิตของพระองค์ก็จะนิ่ง หยุด และบริสุทธิ์ผุดผ่อง” ตรงนี้เท่ากับบอกว่า การที่จะวัดว่าการปฏิบัติมรรคมีองค์ 8 ของเราดีแล้วหรือยัง ก็วัด ตรงใจใสนี่เอง ถ้าใจหยุดเมื่อไร ใจก็จะใสบริสุทธิ์ผุดผ่อง เพราะฉะนั้นขณะนั่งสมาธิ ถ้าไม่เห็นองค์พระไม่เห็นดวงแก้ว ไม่มีความสว่างผุดขึ้นสักที แสดงว่ามรรคมีองค์ 8 ยังไม่สมบูรณ์ ยังกระท่อนกระแท่นเต็มที่ สำหรับพระพุทธองค์ เมื่อพระทัยหยุดนิ่งเป็นสมาธิแน่วแน่ พระทัยของพระองค์ ย่อมใสบริสุทธิ์ผุดผ่อง จึงมีสิ่งหนึ่งผุดขึ้นเอง ในความสงบนิ่งนั้น สิ่งนี้จะเรียกว่า “ธรรมะ” ก็ได้ ทําให้พระองค์ทรงเห็นและรู้ตามความเป็นจริงนั้น พระเดชพระคุณหลวงปู่ได้อุปมาเรื่องนี้ให้เห็นภาพชัดเจนว่า ก้อนอิฐที่อยู่ก้นโอ่งน้ำขุ่น ถึงจะมีขนาดใหญ่ เราก็จะมองไม่เห็น แต่ถ้าน้ำในโอ่งนั้นนอนนิ่งใส บริสุทธิ์ แม้แต่เข็ม เล่มเล็ก ๆ ที่อยู่ก้นโอ่ง เราก็มองเห็น ท่านอุปมาได้ชัดเจนมาก ตามธรรมดาใจมนุษย์โลกโดยทั่วไป แม้มีธรรมกายอยู่ในตัวก็ไม่เห็น เพราะใจไม่ใส ใจ ไม่หยุด ใจไม่นิ่ง แต่เมื่อใดปฏิบัติมรรคมีองค์ 8 ได้ถูกส่วน ใจก็จะหยุด จะนิ่ง จะใส แล้วก็จะ เห็นธรรมกาย ครั้นแล้วก็สามารถอาศัยธรรมกายไปรู้ไปเห็นสิ่งที่ละเอียดยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก นี่คือ ชั้นเชิงการอธิบายเรื่องยากให้เข้าใจง่ายของพระเดชพระคุณหลวงปู่ ในย่อหน้าต่อมา พระเดชพระคุณหลวงปู่ก็ได้ขยายความต่อว่า พระธรรมเทศนา ยังมีคำว่า “สัมมา” นำหน้า “สัมพุทโธ” อีกคำหนึ่ง คำว่า “สัมมา แปลว่า โดยชอบหรือถูกต้อง พระองค์ตรัสรู้อะไร มีเหตุผลยันกันได้เสมอ จึงได้ ชื่อว่า ถูกต้อง เพราะการพูดอะไรไม่มีเหตุผลรับสมหรือยันกันได้แล้ว ตามหลัก บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 35