อรรถกถาสิริวัฑฒเถรคาถา : หน้า 161/194

พระสุคต รูปกายของพระองค์นี้ อันหม่อมฉันทำให้เจริญเติบโต ธรรมกายอันน่าเพลิดเพลิน ของหม่อมฉัน อันพระองค์ก็ทรงทำให้เจริญเติบโตแล้ว พระองค์อันหม่อมฉันให้ดูดดื่มน้ำนม อันระงับเสียได้ ซึ่งความอยากชั่วครู่ ส่วนหม่อมฉัน พระองค์ก็โปรดให้ ดูดดื่มน้ำนมคือธรรม อันสงบอย่างยิ่งแล้ว...” อรรถกถาสิริวัฑฒเถรคาถา (พระสูตรว่าด้วยคาถาของพระสิริวัทฒเถระ) “บทว่า ปุตฺโต อปฺปฏิมสฺส ตาทิโน ความว่า เป็นบุตรผู้เกิดแต่พระอุระของพระผู้มี- พระภาคเจ้า ผู้ไม่มีที่เปรียบ คือ เว้นจากข้อเปรียบเทียบด้วยความถึงพร้อมแห่งธรรมกาย มีกองแห่งศีลเป็นต้น และด้วยความถึงพร้อมแห่งรูปกาย ชื่อว่าผู้คงที่ เพราะถึงพร้อมด้วย ลักษณะของผู้คงที่, พึงทราบความว่า ก็ด้วยคำว่า ปุตฺต ศัพท์ในคาถานี้นั่นแล ชื่อว่าเป็นอัน พระเถระพยากรณ์พระอรหัตผลแล้ว เพราะแสดงถึงความที่ตนเป็นผู้เกิดตามพระบรมศาสดา.... อรรถกถาเมตตชิเถรคาถา 2 (พระสูตรว่าด้วยคาถาของพระเมตตชิเถระ) “ก็พระเถระครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว เมื่อจะชื่นชมพระบรมศาสดา ได้กล่าวคาถาว่า ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคศากยบุตร ผู้มีพระสิริพระองค์นั้น พระองค์ผู้ถึงแล้วซึ่งธรรม อันสูงสุด ได้ทรงแสดงอัครธรรมนี้ไว้ด้วยดี ดังนี้ บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นโม ได้แก่ ทำการ นอบน้อม. บทว่า หิ เป็นเพียงนิบาต, บทว่า ตสฺส ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้นใด ทรงบำเพ็ญบารมีมาครบ 30 ทัศ ทรงหักกิเลสทั้งปวง แล้วตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ชื่อว่าเป็นศากยบุตร เพราะเป็นบุตรของพระเจ้าศากยะ ทรงเจริญแล้วด้วยบุญ สมบัติ อันไม่สาธารณ์ทั่วไปแก่สัตว์อื่น และชื่อว่า ผู้มีพระสิริเพราะประกอบไปด้วยสิริ คือรูปกาย และ สิริคือธรรมกายอันสูงสุด ขอความนอบน้อมจงมีแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นศากยบุตร ผู้มีพระสิริพระองค์นั้น ความว่า ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น... 1 2 พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ 2 ภาคที่ 3 ตอนที่ 1 (หน้า 237) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525 พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ 2 ภาคที่ 3 ตอนที่ 1 (หน้า 441) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525. 152 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ 99