พระพุทธคุณ : หน้า 97/194

บทขยายความ พระพุทธคุณข้อนี้ก็เกิดมาจากการที่พระองค์ทรงเป็นโลกวิทู เพราะทรงรู้แจ้งโลก จึงได้ทรงเป็นยอดนักฝึกมนุษย์อย่างดีเลิศไม่มีใครเสมอเหมือน ไม่เฉพาะแต่มนุษย์เท่านั้น ที่พระองค์ทรงฝึกได้ แม้แต่เทวดาทั้งหลาย ทั้ง 6 ชั้นฟ้า รวมทั้งรูปพรหมด้วย พระองค์ก็ทรง สามารถฝึกให้ได้ดีอย่างชนิดไม่มีใครเทียบอีกเหมือนกัน พระองค์จึงได้ชื่อว่า เป็นบรมครู ของมนุษย์และเทวดาทั้งหลาย ดังปรากฏตามพุทธกิจ 5 ประการว่า 1) เวลาเช้าทรงบิณฑบาต นอกจากนี้ยังไม่ทรงเหนื่อยหน่ายในการที่จะฝึกอีกด้วย 2) เย็นทรงแสดงธรรมแก่มนุษย์ 3) พลบค่ำทรงให้โอวาทภิกษุ 4) เที่ยงคืนทรงแก้ปัญหาเทวดา 5) ย่ำรุ่งทรงพิจารณาดูเวไนยสัตว์ นี่คือหัวใจของความเป็นครูของพระพุทธองค์ ขอให้ใครพอมีแวว มีบุญพอจะฝึกได้เถอะ จะเป็นมนุษย์ก็จะเสด็จไปฝึกให้ไม่ว่าเขาจะอยู่ไกลแสนไกลแค่ไหน จะเป็นเทวดาก็ยังไปฝึกให้ได้ ในวันหนึ่ง ๆ พระองค์ทรงทุ่มให้กับการฝึกทั้งมนุษย์และเทวดาอย่างเต็มที่ ไม่ได้ทรงเห็นแก่ การพักผ่อนหลับนอนเลย ด้วยพระทัยของความเป็นครูยอดนักฝึกเช่นนี้ จึงทรงได้พระนามว่า “สัตถาเทวมนุสสานัง” คือ พระบรมครูของทั้งเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย” 2.1.8 พุทโธ พระธรรมเทศนา คำว่า “พุทโธ” แปลได้หลายนัย แต่ในที่นี้จะขอแปลไปในทางที่ว่า เป็นผู้บานแล้วหรือเบิกบานแล้ว ที่ว่าบานนั้นเปรียบด้วยดอกปทุมชาติคือบานเหมือนดอกบัวที่บานแล้ว เต็มที่ การที่พระองค์ทรงประกอบความเพียรอยู่ด้วยประการต่าง ๆ เมื่อยังไม่ได้ บรรลุสัมมาสัมโพธิญาณเปรียบเหมือนดอกบัวที่ยังตูมอยู่ ต่อรุ่งอรุณแห่ง วันวิสาขปุรณมี พระองค์ได้ตรัสรู้แล้ว จึงเปรียบเสมือนดอกบัวที่บานแล้ว 88 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ