การดำเนินทางจิต : หน้า 85/194

สุคโต ที่แปลว่า ทรงพระดำเนินงาม หมายถึงว่า เมื่อครั้งจะทรง พระดำเนินไปโปรดพระปัญจวัคคีย์ยังป่าอิสิปตนะนั้น ทรงเดินไปด้วย ย่างพระบาท มีฉัพพรรณรังสีรุ่งโรจน์ จนแม้แต่ว่าสัตว์จตุบททวิบาทที่มาแลเห็น ก็งงงันหยุดนิ่งตะลึง ไปไม่ได้ อย่างนี้เรียกว่า “ทรงพระดำเนินงาม” “สุนทรฐานํ คตตตา” ที่ว่า สุคโต เพราะอรรถว่า ไปสู่ที่ไหน ดีที่นั่น ดัง เช่นครั้งเมื่อเมืองไพสาลีเกิดไข้ทรพิษระบาดไปทั่วเมือง ผู้คนล้มตายกันมาก จน หาคนจะเก็บศพจะฝังไม่ได้ ถึงกับปล่อยให้เน่าคาเรือน พวกเจ้าลิจฉวีประชุม กันให้ไปเชิญพระองค์ พระองค์มาถึงฝั่งแม่น้ำข้างหนึ่งเป็นเวลาเย็นแล้ว จึงทรง ประทับยับยั้งอยู่ ในคืนนั้นเทวดาทั้งหลายรู้ว่ารุ่งขึ้น พระศาสดาจะเสด็จข้าม ฟากไปสู่นครไพสาลี เห็นว่าที่นั่นอากูลไปด้วยซากศพ จึงประชุมกันให้ วัสสวลาหกบันดาลให้ฝนตกลงมากมายจนถึงเป็นกระแสน้ำพัดซากศพ เหล่านั้นไปหมดสิ้น ก่อนเวลาที่พระองค์จะเสด็จไปถึง เมื่อพระองค์เสด็จ ข้ามฟากไปถึง นครไพสาลีก็สะอาดหมดจดแล้ว พวกเจ้าลิจฉวีถวายอาหาร บิณฑบาต ทรงเจริญพระปริตรและให้พระอานนท์เอาน้ำพระพุทธมนต์ ไปประพรม ด้วยใช้กำหญ้าคาจุ่มน้ำพระพุทธมนต์ อมนุษย์ก็ปลาสนาการ ไปหมด โรคภัยก็สงบ ดังนี้ก็ได้ชื่อว่า “สุคโต” บทขยายความ จ พระพุทธคุณประการที่ 4 คือ สุคโต แปลว่า ดำเนินไปดีแล้ว พระเดชพระคุณ หลวงปู่วัดปากน้ำได้อธิบายความหมายไว้หลายนัยทีเดียว แต่นัยที่สำคัญที่สุดของสุคโต คือ ทรงดำเนินทางจิตไปได้อย่างถูกต้อง คือ ดำเนินไปทาง ศีล สมาธิ ปัญญา การที่จะหมดกิเลสไปพระนิพพานได้ ไม่ใช่เดินด้วยเท้า ต้องดำเนินทางจิตเท่านั้น การที่จะแก้ไขตนเองหรือใครก็ตาม จะต้องเริ่มที่จิตทั้งสิ้น ถ้าไปแก้ไขที่อื่น ไปตีไม่ได้ เพราะพระองค์ทรงจับทิศทางได้อย่างนี้จึงทรงฝึกฝนอบรมจิตอย่างดีไปตามเส้นทาง ศีล สมาธิ ปัญญา จนกระทั่งจรณะของพระองค์สมบูรณ์พอ ก็เข้าถึงธรรมกายภายใน เมื่อเข้าถึงแล้ว ก็ไม่ได้หยุดยั้งแค่นั้น แต่ทรงดำเนินทางจิตต่อไปด้วยการหยุดในหยุด จึงเข้าถึงธรรมกายใน ธรรมกายไปตามลำาดับ ตั้งแต่ธรรมกายโคตรภู ธรรมกายโสดาบัน สกทาคามี อนาคามี จนธรรมกายอนาคามีตกศูนย์เข้าถึงธรรมกายอรหัต อายตนนิพพานก็ดึงดูดธรรมกายเข้าไปอยู่ 76 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ