ข้อความต้นฉบับในหน้า
อรรถกถารัชชุมาลาวิมาน
(พระสูตรว่าด้วยรัชชุมาลาวิมาน)
“บทว่า ปาสาทิก แปลว่า นำมาซึ่งความเลื่อมใส. อธิบายว่า เป็นผู้ทำความเลื่อมใส
ให้เจริญยิ่งขึ้น เพราะความถึงพร้อมด้วยความงามแห่งสรีระของพระองค์อันประดับประดา
ด้วยพระมหาปุริสลักษณะ 32 พระอนุพยัญชนะ 80 พระรัศมีข้างละวา และพระเกตุมาลา
ที่ก่อให้เกิดความเลื่อมใสทั่วไปเป็นของให้สำเร็จประโยชน์สำหรับชนผู้ขวนขวายจะดูพระรูปกาย
บทว่า ปาสาทนีย์ คือทรงประกอบด้วยพระธรรมกายสมบัติอันพรั่งพร้อมด้วยพระคุณ
อันหาประมาณมิได้ คือทศพลญาณ จตุเวสารัชชญาณ อสาธารณญาณ 6 และเป็นแดนเกิด
แห่งพระพุทธธรรมอันประเสริฐ 18 ประการ ที่ชนผู้เห็นสมจะพึงเลื่อมใส...
อรรถกถากังขาเรวตเถรคาถา
2
(พระสูตรว่าด้วยคาถาของพระกังขาเรวตเถระ)
“อีกนัยหนึ่ง ไฟที่รุ่งเรือง คือ มีแสงสว่างจ้า ลุกโชติช่วง ในยามพลบค่ำ คือ ยามราตรี
ย่อมกำจัดความมืด ให้แสงสว่าง มองเห็นที่เสมอและไม่เสมอได้ชัดเจน แก่ผู้ที่อยู่บนที่สูง
แต่สำหรับผู้ที่อยู่ในที่ต่ำ เมื่อกระทำแสงสว่างนั้นให้ปรากฏดีแล้ว ชื่อว่า ย่อมให้ซึ่งดวงตา
เพราะกระทำกิจ คือการเห็นฉันใด พระตถาคตเจ้าทั้งหลายก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อทรงกำจัด
ความมืดคือโมหะ แก่ผู้ที่ตั้งอยู่ในที่ไกลจากธรรมกายของพระองค์ คือผู้ที่มีอธิการยังไม่ได้
กระทำไว้ ด้วยแสงสว่าง คือ ปัญญา แล้วทรงยังความเสมอและไม่เสมอ ความเสมอทางกาย และ
ความไม่เสมอทางกาย เป็นต้น ให้แจ่มแจ้ง ชื่อว่า ย่อมให้แสงสว่าง แต่สำหรับผู้ที่อยู่ในที่ใกล้
เมื่อมอบธรรมจักษุให้แก่ผู้มีอธิการอันกระทำแล้ว ชื่อว่าย่อมให้ซึ่งดวงตา
1
2
พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ เล่มที่ 1 ภาคที่ 1.
(หน้า 412) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525.
พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ 2 ภาคที่ 3.
ตอนที่ 1.(หน้า 70) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525.
บทที่ 5 ห ลั ก ฐ า น ธ ร ร ม ก า ย ในคัมภีร์เถรวาท
DOU 155