พระสังฆคุณ : หน้า 36/194

พระธรรมเทศนา เหตุที่ทำให้พระองค์เป็น อรห์ นั้น สรุปโดยย่อ ก็ได้แก่การที่พระองค์ นําเพ็ญสมาธิเจริญวิปัสสนาด้วยพระมหาปธานวิริยะอันแรงกล้า ณ โคนไม้ พระศรีมหาโพธิ์ในวันวิสาขปุรณมีนั้นโดยความเด็ดเดี่ยว ตั้งพระหฤทัย อธิษฐานว่า แม้เนื้อและเลือดในพระสรีระของพระองค์จะเหือดแห้ง เหลือแต่ เส้นเอ็น หนัง และกระดูกก็ตามทีเถิด หากไม่ได้บรรลุพระสัมโพธิญาณตราบใด พระองค์จะไม่ยอมลุกจากที่นั้นเป็นอันขาด แล้วพระองค์ก็ทรงนั่งสมาธิรุดไป ด้วยน้ำพระทัยอันเด็ดเดี่ยว ในที่สุดก็ได้บรรลุพระสัมโพธิญาณ สมดัง พระประสงค์ในราตรีกาลแห่งวันวิสาขปุรณมีนั่นเอง ยามต้นทรงบรรลุ ปุพเพนิวาสานุสติญาณ ความหยั่งรู้ระลึกชาติหนหลังได้ ยามที่ 2 ทรงบรรลุ จุตูปปาตญาณ ความหยั่งรู้ถึงความจุติและความเกิด ยามที่ 3 ทรงบรรลุ อาสวักขยญาณ ความหยั่งรู้ที่กำจัดอาสวกิเลสที่หมักหมมอยู่ในจิตให้หมดสิ้นไป ทรงรู้เห็นแจ่มแจ้งหมด เห็นจริง ๆ เห็นด้วยตาของธรรมกาย ไม่ใช่เห็นด้วย ตามนุษย์ หรือคิดคาดคะเนเอา เห็นตลอดทั่วโลกมนุษย์ โลกสวรรค์ โลกนรก เพราะพระองค์ได้ผ่านพ้นโลก เสด็จออกสู่แดนพระนิพพานแล้ว จึงเห็นได้ ทั่วถ้วนโดยมิสงสัย ม บทขยายความ โดยสรุป การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าสามารถกำจัดกิเลสให้หมดไปได้นั้น ท่านอาศัย การบำเพ็ญสมาธิแท้ ๆ ทีเดียว ดังนั้น แม้จะอ่านพระไตรปิฎกมามาก จนสามารถท่องหรือ ทำความเข้าใจได้ทะลุปรุโปร่ง ก็ยังไม่สามารถจะปราบกิเลสให้หมดไปได้ เว้นแต่ต้องทำ สมาธิภาวนาจนกระทั่งใจหยุด ใจนิ่ง เห็นกายในกายไปตามลำดับจนถึงธรรมกาย อย่างที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นนั้น แล้วอาศัยธรรมกายพิจารณาอริยสัจสี่ ในแต่ละกายที่เห็น ก็จะปราบกิเลสที่มีอยู่ในจิตใจของแต่ละกายนั้นได้ บรรลุความบริสุทธิ์เป็นพระอรหันต์ บ ดังนั้นการเป็นพระอรหันต์ การหมดกิเลส จึงสําเร็จได้ด้วยการทุ่มเทความเพียร ทำสมาธิด้วยประการฉะนี้เท่านั้น ว่านั้น ผิดจากนี้ไปไม่ได้ บ ท ที่ 2 พ ที่ 2 พระพุ ท ธ คุณ DOU 27