พระสังฆคุณ : หน้า 126/194

ความกำหนัดยินดีในวัตถุกามและกิเลสกาม พยาบาทคือการผูกใจโกรธ พระอนาคา ละกามราคะ พยาบาทขั้นละเอียดได้ พระอรหัตละกิเลสทั้ง 5 ดังกล่าวมาแล้วนั้นได้โดยสิ้นเชิง แล้วยังละ สังโยชน์เบื้องบนได้อีก 5 คือ รูปราคะ ความกำหนัดยินดีในรูปฌาน อรูปราคะ ความกำหนัดยินดีในอรูปฌาน มานะ ความถือตน อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน อวิชชา ความมืด ความโง่ ไม่รู้อดีต ปัจจุบัน และอนาคตของสังขาร ไม่รู้ปฏิจจสมุป- บาทธรรมและอริยสัจ จึงรวมเป็น 10 ที่พระอรหัตละได้ พระอริยบุคคลทั้ง 8 ดังกล่าวมาข้างต้นนี้ได้ชื่อว่า “อริยสาวก” บทขยายความ ตลอดระยะเวลาประมาณ 1,500 ปีที่ผ่านมา ในโลกพระพุทธศาสนาต่างยกย่องว่า พระคัมภีร์วิสุทธิมรรค และพระคัมภีร์วิมุตติมรรค เป็นสุดยอดแห่งคัมภีร์ในด้านการศึกษา ค้นคว้าปฏิบัติธรรม แต่ถึงกระนั้นพระคัมภีร์ทั้งสองเล่มนี้ ก็ยังอธิบายถึงการกำจัดกิเลส อย่างเป็นขั้นเป็นตอนได้ละเอียดไม่เท่าที่พระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำได้อธิบายไว้ใน เรื่องสังฆคุณครั้งนี้ พระคัมภีร์ต่าง ๆ ส่วนมากก็จะบอกไว้แต่เพียงว่า พระอริยเจ้าแต่ละระดับ ตั้งแต่ พระโสดาบัน จนกระทั่งพระอรหันต์ สามารถละกิเลสอะไรได้บ้าง แต่ไม่เคยอธิบายไว้เลยว่า ใน การละกิเลสเหล่านั้นจะต้องปฏิบัติอย่างไร และเมื่อปฏิบัติอย่างนั้นแล้วทำไมจึงสามารถทำให้ กิเลสในใจของท่าน ละ-ลด-หมดไปได้ ในเทศนาสังฆคุณครั้งนี้ พระเดชพระคุณหลวงปู่ได้ให้ เหตุผลไว้ชัดเจนเป็นขั้นเป็นตอนอย่างละเอียดลออ สามารถสรุปเป็นหลักเกณฑ์ได้ว่า 1. ผู้ปฏิบัติจะต้องฝึกเจริญภาวนาจนกระทั่งใจหยุดนิ่งสนิทสามารถเห็น-เข้าใจ-ชำนาญ ในเรื่องกายในกายเป็นอย่างดีก่อน ตั้งแต่กายมนุษย์ซึ่งประกอบด้วยเลือดเนื้อของเรา จนกระทั่งกายทิพย์ กายรูปพรหม กายอรูปพรหม รวมทั้งธรรมกาย ซึ่งเป็นกายแห่ง การตรัสรู้ธรรมเป็นอย่างดี 2. การจะละกิเลสเป็นพระอริยเจ้าให้ได้นั้นผู้ปฏิบัติจะต้องเข้าถึงธรรมกายในตัวเอง และ มีความชำนิชำนาญในการเข้าฌาน ซึ่งจะเป็นผลให้ทั้งกายและใจผู้ปฏิบัติกับธรรมกาย เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันก่อน พ บทที่ 4 พระ สังฆคุณ DOU 117