ข้อความต้นฉบับในหน้า
การปฏิบัติเท่านั้นแนวปฏิบัติอย่างไหนถูกพระองค์สอนไว้ละเอียดหมดแล้ว
ปัญหาจึงเหลือแต่ว่าพวกเราจะปฏิบัติกันจริงหรือไม่เท่านั้น
ดังที่พรรณนามานี้ ก็จะเห็นคําตอบในปัญหาข้างต้นได้แล้วว่า เพียง
แต่จะท่องจำ อิติปิโส ภควาฯ ไว้ หรือเพียงแต่ระลึกถึงพระคุณเหล่านั้นไว้ จะยัง
ไม่พอแก่พระประสงค์ของพระองค์ กิจที่เราควรทำอย่างยิ่งจึงอยู่ที่การปฏิบัติ
ของท่านตามแนวปฏิบัติของท่าน
ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา นี้ เรียกว่า “อิทธิบาท 4” เป็นหัวใจแห่ง
ความสำเร็จทั้งมวล แปลอย่างจำได้ง่ายว่า ปักใจ บากบั่น วิจารณ์ ทดลอง
ไม่ว่าจะทำกิจการใด ถ้าประกอบด้วย 4 อย่างนี้ เป็นสำเร็จทั้งสิ้น ว่าโดยเฉพาะ
ในการบำเพ็ญภาวนา
1) ต้องปักใจรักการนี้จริง ๆ ประหนึ่งชายหนุ่มรักหญิงสาว ใจจดจ่อ
ต่อหญิงคู่รักฉะนั้น
2) ต้องบากบั่นพากเพียรเอาจริงเอาจัง
3) วิจารณ์ตรวจดูการปฏิบัติให้ถูกต้องตามแนวสอนของอาจารย์ให้ดีที่สุด
4) ทดลองในที่นี้ได้แก่หมั่นใครครวญสอดส่องดูว่า วิธีการที่ทำไปนั้น
มีอะไรขาดตกบกพร่องบ้าง รีบแก้ไข อย่างนั้นไม่ดีเปลี่ยนอย่างนี้ ลองดูใหม่ เช่น
นั่งภาวนาในที่นอนมักจะง่วง ก็เปลี่ยนมานั่งเสียที่อื่น เป็นต้น
ข้อสำคัญให้ยึดแนวสอนเป็นหลักไว้ อย่าออกนอกทาง 4 อย่
อย่างนี้เรียกว่า
“อิทธิบาท เป็นเครื่องที่จะช่วยให้เกิดความสําเร็จในกิจทั้งปวง”
บทขยายความ
จากการที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เท่ากับเป็นการยืนยันว่าการที่เราได้กราบไหว้บูชาพระเดช
พระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำ ด้วยใจที่ซาบซึ้งตระหนักในพระคุณของท่าน และเคารพในตัวท่าน
เป็นนักหนา หรือกระทั่งการที่เราเอาทองคำหนักตั้ง 1 ตัน หรือ 1,000 กิโลกรัมมาแกะสลัก
มาหล่อเป็นรูปเหมือนเพื่อบูชาคุณท่านนั้น ก็ดูเหมือนว่ายังเป็นการประกาศคุณของท่าน
ได้น้อยเกินไป เมื่อเทียบกับสิ่งที่พระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำได้ทำไว้ให้กับพวกเรา
เพียงพระคุณที่ท่านได้ทุ่มเทชีวิตย้อนกลับไปค้นเอาวิธีการปฏิบัติธรรม เพื่อเข้าถึง
128 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ