อรรถกถาอัคคัญญสูตร : หน้า 165/194

อรรถกถาอัคคัญญสูตร 1 (พระสูตรเรื่อง วาเสฏฐะภารทวาชะ) “...คำว่า ธมฺกาโย อิติปิ ความว่า เพราะเหตุไร พระตถาคตจึงได้รับขนานนามว่า ธรรมกาย เพราะพระตถาคตทรงคิดพระพุทธพจน์คือพระไตรปิฎกด้วยพระหทัยแล้ว ทรงนำออก แสดงด้วยพระวาจา ด้วยเหตุนั้น พระวรกายของพระผู้มีพระภาคจึงจัดเป็นธรรมแท้ เพราะสำเร็จ ด้วยธรรม. พระธรรมเป็นกายของพระผู้มีพระภาคนั้นดังพรรณนามานี้ ฉะนั้น พระผู้มีพระภาค จึงชื่อว่าเป็นธรรมกาย ชื่อว่าพรหมกายเพราะมีธรรมเป็นกายนั่นเอง แท้จริงพระธรรมท่านเรียก พรหมกายเพราะเป็นของประเสริฐ, บทว่า ธมฺมภูโต ได้แก่สภาวะธรรม, ชื่อว่าพรหมภูต เพราะเป็นผู้เกิดจากพระธรรมนั่นเอง... อรรถกถาวักกลิสูตร 2 (พระสูตรว่าด้วยการเห็นธรรมชื่อว่าเห็นพระพุทธเจ้า) “ในบทว่า โย โข วกกล ธมุม นี้ พึงทราบอธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง พระธรรมกายที่ตรัสไว้ว่า ขอถวายพระพรมหาบพิตร ธรรมกายแลคือพระตถาคต ความจริง โลกุตรธรรม 9 อย่าง (มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1) ชื่อว่า พระกายของพระตถาคต....” (ความ ตอนนี้มีเชิงอรรถตอนท้ายว่า “ยังสงสัยจะเป็น พระนาคเสนกล่าวหรือเปล่า ?” อรรถกถาโลภสูตร 3 (พระสูตรว่าด้วยละโลภะได้เป็นพระอนาคามี) “อนึ่ง ในอธิการนี้พึงทราบวินิจฉัย ดังต่อไปนี้ ด้วยบทว่า ภควตา นี้ ท่านแสดงถึง ความถึงพร้อมด้วยพระรูปกาย อันไม่สาธารณ์แก่บุคคลอื่น ประกอบด้วยมหาปุริสลักษณะ 32 ประการ อนุพยัญชนะ 80 และพระเกตุมาลามีรัศมีแผ่ไปได้ประมาณ 1 วา ของพระผู้มี- 1 2 3 พระสูตร และ อรรถกถา แปล ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค เล่มที่ 3 ภาคที่ 1. (หน้า 176) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525. พระสูตร และ อรรถกถา แปล สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค เล่มที่ 3 ภาคที่ 1. (หน้า 263) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525. 3 พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เล่มที่ 1 ภาคที่ 4. (หน้า 22) : มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์, 2525. 156 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ